Inskrypcje Tamil Brahmi w Dolinie Królów Świadczą o Dalekosiężnym Handlu Starożytnych Indii

Przełomowe odkrycia w egipskiej nekropolii tebańskiej, w obrębie Doliny Królów, dostarczają nowych dowodów na rozległy zasięg starożytnych szlaków handlowych łączących subkontynent indyjski z basenem Morza Śródziemnego. Badacze udokumentowali blisko trzydzieści inskrypcji w pismach Tamil Brahmi, Prakrycie i Sanskrycie, odnalezionych w grobowcach, co sugeruje, że indyjscy podróżnicy docierali głęboko w głąb lądu, wykraczając poza porty przybrzeżne.

Odkrycia te, datowane na okres od I do III wieku naszej ery, zostały skatalogowane w latach 2024 i 2025 przez profesor Charlotte Schmid z Francuskiej Szkoły Studiów Azjatyckich (EFEO) z Paryża oraz profesora Ingo Straucha z Uniwersytetu w Lozannie w Szwajcarii. Spośród wszystkich zidentyfikowanych znaków, dwadzieścia z trzydziestu zapisano alfabetem Tamil Brahmi, co wskazuje na dominujące pochodzenie odwiedzających z południowej części subkontynentu indyjskiego. Jedna z najbardziej znaczących inskrypcji zawiera imię „சிகை கொற்ன்” (Cikai Koṟraṉ), przypisywane tamilskiemu kupcowi, które powtórzono osiem razy w pięciu różnych grobowcach.

Profesor Strauch zwrócił uwagę, że formuła jednej z inskrypcji, „Cikai Koṟraṉ - vara kanta” (Cikai Koṟraṉ przyszedł i zobaczył), wydaje się naśladować strukturę współczesnych inskrypcji greckich obecnych w tym samym kompleksie. Element „Koṟraṉ” (oznaczający przywódcę lub króla) rezonuje z imieniem króla Chera Piṭṭāṅkoṟṟaṉa opisanym w literaturze Sangam, zwłaszcza w Purananuru. Inne zidentyfikowane imiona w Tamil Brahmi to „கோபான் வரத கண்டன்” (Kopāṉ varata kantan) oraz „சாத்தன்” (Cāttaṉ).

Obecność tych śladów głęboko w dolinie Nilu, wykraczająca poza dotychczasowe dowody z portów Morza Czerwonego, takich jak Berenike, potwierdza, że interakcje kulturowe wykraczały poza ramy czysto handlowe, sugerując dłuższe pobyty i eksplorację terenu. Warto odnotować, że w Dolinie Królów odnotowano już ponad 2000 inskrypcji greckich, a obecność indyjskich podróżników wpisuje się w ten kosmopolityczny zwyczaj pozostawiania pamiątek w monumentalnych miejscach. Obecność inskrypcji w sanskrycie, w tym jednej wspominającej wysłannika króla Kshaharata panującego w zachodnich Indiach w I wieku n.e., wskazuje również na wizyty kupców z północno-zachodnich regionów subkontynentu.

Odkrycie to, zaprezentowane na Międzynarodowej Konferencji Epigrafiki Tamilskiej w Chennai 11 lutego 2026 roku, stanowi istotny wkład w zrozumienie mobilności i piśmienności społeczności kupieckich w okresie Imperium Rzymskiego. Fakt, że te znaki przetrwały na kamieniu, podczas gdy praktyki pisarskie w Tamilagam mogły być bardziej nietrwałe, na przykład na liściach palmowych, czyni to znalezisko cennym dowodem epigraficznym, przesuwającym narrację z portów Morza Czerwonego w głąb strefy kulturowej Nilu.