Wenezuela reformuje prawo węglowodorowe po zmianie władzy i aresztowaniu Maduro

Zgromadzenie Narodowe Wenezueli zatwierdziło reformę prawa węglowodorowego, stanowiącą fundamentalne odejście od doktryny socjalistycznej i otwierającą sektor naftowy na szerszy udział kapitału prywatnego oraz inwestycje zagraniczne. Decyzja ta nastąpiła po operacji wojskowej Stanów Zjednoczonych, która doprowadziła do schwytania prezydenta Nicolása Maduro 3 stycznia 2026 roku. Pełniąca obowiązki prezydenta Delcy Rodríguez podpisała legislacyjną zmianę 29 stycznia 2026 roku, sygnalizując zwrot w polityce gospodarczej kraju.

Reforma modyfikuje kluczowe aspekty regulujące wydobycie węglowodorów, w tym potencjalnie obniża stawki licencyjne i podatki od wydobycia. Istotnym elementem jest usunięcie wymogu rozstrzygania sporów prawnych wyłącznie w wenezuelskich sądach, co otwiera drogę do międzynarodowego arbitrażu. Jest to kluczowy wymóg dla powrotu międzynarodowych gigantów energetycznych, takich jak ExxonMobil czy ConocoPhillips, które poniosły straty w wyniku wcześniejszych wywłaszczeń. Ponadto, Wenezuelska Państwowa Korporacja Naftowa (PDVSA) utraciła monopol na sprzedaż ropy, co było filarem polityki nacjonalizacyjnej zapoczątkowanej za prezydentury Hugo Cháveza.

Władze tymczasowe, z Delcy Rodríguez zaprzysiężoną 5 stycznia 2026 roku, przedstawiają te zmiany jako strategiczny krok mający zabezpieczyć przyszłość ekonomiczną kraju. Dążą one do ambitnego celu zwiększenia produkcji ropy o 18 procent w roku 2026 w porównaniu z rokiem poprzednim, co ma być możliwe dzięki napływowi kapitału i wiedzy technicznej. Wenezuela, posiadająca około 17% światowych rezerw ropy, odnotowała drastyczny spadek wydobycia z ponad 3 milionów baryłek dziennie na początku XXI wieku do 350 000 baryłek dziennie w 2020 roku.

Decyzja ta zbiegła się w czasie z działaniami Departamentu Skarbu USA, który rozpoczął proces łagodzenia sankcji, choć administracja Prezydenta Donalda Trumpa zadeklarowała chęć zarządzania eksportem ropy Wenezueli „na czas nieokreślony” w celu egzekwowania celów polityki zagranicznej. Departament Skarbu autoryzował transakcje dla podmiotów amerykańskich związane z ropą wenezuelską, z wyraźnym wyłączeniem podmiotów z Chin, Rosji, Iranu, Korei Północnej i Kuby. Ta geopolityczna dynamika jest kluczowa, biorąc pod uwagę sprzeciw Rosji i Chin wobec operacji USA i aresztowania Maduro.

Pomimo tych kroków, część analityków wyraża ostrożność, sugerując, że reformy mogą nie być wystarczające do przekonania największych międzynarodowych graczy do długoterminowych zobowiązań inwestycyjnych, ze względu na utrzymującą się niepewność polityczną i geopolityczną. Sukces ekonomicznego zwrotu zależy od zdolności nowego kierownictwa do zredukowania ryzyka inwestycyjnego do akceptowalnego poziomu, pomimo deklaracji Waszyngtonu o stałym nadzorze nad eksportem surowca.