Venezuela Ulusal Meclisi, Petrol Sektörü Reformunu Onayladı

Venezuela Ulusal Meclisi, ülkenin petrol sektöründeki devlet kontrolünü önemli ölçüde hafifletmeyi amaçlayan ve özelleştirme ile özel katılımın önünü açan bir reformu 29 Ocak 2026 tarihinde onayladı. Bu yasal düzenleme, Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez tarafından imzalanarak yürürlüğe girdi ve ülkenin on yıllardır süregelen sosyalist ekonomi prensiplerinden bir dönüşümü temsil ediyor. Reformun temel amacı, Venezuela'nın devasa petrol rezervlerini yeniden canlandırmak ve uluslararası sermayeyi ülkeye çekmektir.

Bu kritik adım, ABD'nin yaptırımları hafifletme yönündeki ilk adımlarıyla eş zamanlı gerçekleşti ve jeopolitik dinamiklerdeki değişimin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Onaylanan Organik Hidrokarbonlar Yasası'ndaki değişiklikler, özel şirketlere petrol üretimi ve satışları üzerinde daha fazla kontrol imkanı tanıyor. Yasa, özellikle çıkarma vergilerinde potansiyel bir royalti indirimi öngörerek yatırımcılar için cazibeyi artırmayı hedefliyor. Dahası, yasa, tüm hukuki anlaşmazlıkların yalnızca Venezuela mahkemelerinde çözülme zorunluluğunu kaldırarak uluslararası tahkime kapı aralıyor; bu, yabancı yatırımcıların yasal güvenlik algısını güçlendirmesi beklenen bir değişikliktir.

Bu reform paketi, ülkenin ekonomik toparlanması için iddialı hedefler içeriyor. Yetkililer, bu düzenlemelerin 2026 yılında bir önceki yıla kıyasla üretimi yüzde 18 oranında artıracağını öngörüyor. Venezuela, dünya petrol rezervlerinin yaklaşık yüzde 17'sine sahip olmasına rağmen, son yirmi yılda yönetimsel sorunlar, yolsuzluk ve yaptırımlar nedeniyle üretimi ciddi ölçüde düşmüştü. Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez, bu hamleyi ülkenin geleceği için bir güvence olarak nitelendirerek, “Çocuklarımıza bırakacağımız ülke hakkında konuşuyoruz,” ifadelerini kullandı.

Reformun siyasi arka planı, Devlet Başkanı Nicolás Maduro'nun 3 Ocak 2026'da ABD askeri operasyonuyla alıkonulmasından kısa bir süre sonrasına dayanıyor; Rodríguez, 5 Ocak 2026'da göreve başlamıştı. Bu dönemde ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela petrol ihracatını yönetme niyetini açıklamış ve ABD Hazine Bakanlığı, aynı gün Çin, Rusya, İran, Kuzey Kore veya Küba'dan gelen kuruluşları içeren işlemleri yasaklayan kısıtlamalarla birlikte, ABD'li kuruluşlarla ilgili işlemleri yetkilendiren genel bir lisans yayınlamıştı. Bu lisans, ABD'li kuruluşların Venezuela ham petrolünün ihracatı, satışı, depolanması ve pazarlanması için gerekli işlemleri kapsıyor.

Bu yasal dönüşümün ekonomik etkileri şimdiden görülmeye başlandı; Geçici Devlet Başkanı Rodríguez, 2026'da petrol yatırımlarının yüzde 55 artışla 1,4 milyar dolara ulaşmasını beklediklerini açıkladı; bu rakam geçen yıl yaklaşık 900 milyon dolar seviyesindeydi. Bu beklenti, ABD'nin de petrol şirketlerine Venezuela'da genişleme izni veren yeni bir Hazine lisansı yayınlamasıyla destekleniyor. Öte yandan, bazı analistler, yapılan değişikliklerin büyük uluslararası petrol yöneticilerinin aradığı ölçüde uzun vadeli ve kayda değer yatırımlar için yeterli olmayabileceği endişesini taşıyor.

Geçici Devlet Başkanı Rodríguez, petrol işçileriyle yaptığı görüşmede, bu yasanın aynı zamanda alıkonulan Maduro'nun gelecek vizyonunu da barındırdığını ve Komutan Chávez'in izlerini taşıdığını belirtti. Venezuela, 1970'lerde günlük 3,5 milyon varil üreterek OPEC'in kurucu üyeleri arasında liderken, üretim son on yılda ciddi gerileme yaşamıştır. Bu yeni yasal çerçeve, ülkenin küresel enerji pazarındaki rolünü yeniden tanımlama çabasının merkezinde yer alıyor.