Nawyki i Osobowość Korelują z Młodszym Wiekiem Mózgu i Długowiecznością

Najnowsze doniesienia naukowe, w tym dwuletnie studium Uniwersytetu Florydy (UF) opublikowane w 2025 roku w czasopiśmie „Brain Communications”, sugerują, że prozdrowotne nawyki życiowe mogą opóźnić starzenie się mózgu, potencjalnie obniżając jego wiek metrykalny nawet o osiem lat. Badanie to, wykorzystujące zaawansowane skany rezonansu magnetycznego (MRI) i algorytmy uczenia maszynowego do obliczenia wieku mózgu, objęło 128 dorosłych z czterech kontynentów, z czego około 70 procent stanowiły kobiety, a większość zmagała się z przewlekłym bólem.

W analizie zidentyfikowano kluczowe czynniki ochronne silnie skorelowane ze spowolnieniem procesów starzenia. Czynniki te obejmowały optymistyczne nastawienie do życia, zapewnienie wysokiej jakości snu, efektywne zarządzanie stresem oraz utrzymywanie solidnego wsparcia społecznego. Dr Kimberly Sibille, wiodąca autorka i profesor stowarzyszony w College of Medicine na UF, podkreśliła, że te zachowania niosą biologicznie istotne korzyści, wzmacniając tezę, że „Styl życia to lekarstwo”. Uczestnicy najczęściej stosujący te czynniki mieli mózgi o osiem lat młodsze na starcie badania, a ich tempo starzenia się w kolejnych dwóch latach było wyraźnie wolniejsze niż w grupie kontrolnej.

Analiza wykazała również, że negatywne uwarunkowania, takie jak przewlekły ból, niższy status społeczno-ekonomiczny czy ograniczony kapitał społeczny, były początkowo skorelowane z obrazem mózgu wyglądającego na starszy. Badacze zauważyli jednak, że negatywny wpływ tych trudności z czasem malał, podczas gdy pozytywne nawyki wykazywały trwalsze efekty. Dodatkowo, utrzymywanie prawidłowej masy ciała oraz konsekwentne unikanie tytoniu potwierdziły swój udział w hamowaniu tempa starzenia się struktur mózgowych. Dr Jared Tanner, współautor, zaznaczył, że zarządzanie stresem, poprawa snu i kultywowanie optymizmu leżą w zasięgu realnego wpływu jednostki.

Równolegle, niezależne badania naukowców z Uniwersytetu w Limerick, analizujące dane od ponad 500 000 osób, rzuciły światło na związek cech osobowości z ryzykiem śmiertelności. To obszerne studium, obejmujące blisko sześć milionów lat ludzkiego życia i ponad 43 tysiące zgonów, wykazało, że cechy charakteru są predykcyjne dla długowieczności. Wysoki poziom sumienności, związanej z dyscypliną, oraz ekstrawersji korelowały ze statystycznie niższym ryzykiem przedwczesnego odejścia. Z drugiej strony, badanie uwypukliło neurotyzm, czyli skłonność do niestabilności emocjonalnej, jako czynnik zwiększający ryzyko wcześniejszej umieralności; każdy jednopunktowy wzrost w skali neurotyzmu wiązał się z około trzyprocentowym wzrostem ryzyka zgonu.

Dr Páraic Ó'Súilleabháin, psycholog z Uniwersytetu w Limerick, podkreślił, że osobowość stanowi kluczowy czynnik wpływający na zdrowie i długość życia, co rezonuje z odkryciami dotyczącymi modyfikowalnych nawyków życiowych. Te dwa zbiory danych – z UF i Limerick – malują obraz, w którym świadome decyzje behawioralne i stabilność psychologiczna są fundamentalne dla zachowania integralności i sprawności mózgu na przestrzeni lat, co może chronić przed poważnymi schorzeniami.