China zet demografische koerswijziging in met btw-vrijstelling op kinderzorg

Met ingang van 1 januari 2026 betreedt China een nieuwe fase in zijn pro-nataliteitsbeleid, wat een ingrijpende economische verschuiving teweegbrengt voor gezinnen. De regering in Beijing heeft besloten om de btw van 13 procent kwijt te schelden voor diensten die verband houden met de kinderopvang. Deze vrijstelling geldt eveneens voor diensten van matchmakingbureaus en ondersteunende diensten voor ouderen en gehandicapten. Hiermee willen de autoriteiten de financiële lasten voor huishoudens verlichten en de vorming van nieuwe gezinnen stimuleren, te midden van de ernstigste bevolkingskrimp in de recente geschiedenis van het land.

Parallel hieraan lanceert de Nationale Gezondheidscommissie van de Volksrepubliek China een van de meest ambitieuze pakketten ter ondersteuning van de geboortecijfers wereldwijd. Vanaf 2026 zal de staat alle medische kosten die gepaard gaan met bevallingen volledig dekken. Het officiële doel is het realiseren van 'nul eigen risico' voor aanstaande moeders. Dit betekent dat de belangrijkste financiële drempel – de hoge kosten van medische zorg tijdens zwangerschap en bevalling – voor alle bevolkingslagen weggenomen moet worden.

Deze nieuwe maatregel bouwt voort op reeds bestaande voordelen. Denk hierbij aan de huidige vrijstelling van inkomstenbelasting op subsidies voor kinderopvang tot de leeftijd van drie jaar. Gezamenlijk creëren deze maatregelen een model waarbij de overheid niet alleen het moment van geboorte, maar ook de eerste, vaak meest kostbare levensjaren van een kind steeds actiever subsidieert.

De urgentie van deze demografische ommekeer wordt onderstreept door recente statistieken. In 2024 kromp de Chinese bevolking met 1,39 miljoen mensen. Dit markeert het derde opeenvolgende jaar van krimp, een trend die in 2022 begon. Het aantal geboorten daalde tot slechts 9,54 miljoen, wat neerkomt op bijna de helft van het niveau van 2016, het jaar waarin het decennialange beleid van 'één kind per gezin' werd afgeschaft. Tegelijkertijd versnelt de vergrijzing: het aandeel burgers ouder dan 60 jaar bereikte 22 procent, wat neerkomt op 310 miljoen mensen.

Demografen voorspellen dat China nu een periode van aanhoudende bevolkingsafname ingaat. Volgens schattingen van de Verenigde Naties zou het inwoneraantal tegen 2050 kunnen dalen tot 1,31 miljard. Dit scenario dreigt een zware druk uit te oefenen op het pensioenstelsel, kan leiden tot tekorten op de arbeidsmarkt en vereist een fundamentele transformatie van het economische model dat decennialang steunde op het demografisch dividend.

Deskundigen, waaronder onderzoekers van de RAND Corporation, benadrukken dat ruime fiscale stimulansen slechts een deel van de oplossing zijn voor deze demografische uitdaging. Om de voortplantingsstrategieën van gezinnen daadwerkelijk te veranderen, moeten beleidsmakers fundamentele problemen aanpakken. Hierbij vallen de torenhoge woonlasten in grote steden, de dure en competitieve onderwijssystemen, en de chronische overbelasting van jonge ouders. Zonder deze structurele aanpak lopen zelfs de meest genereuze subsidies het risico de trend van het uitstellen van huwelijken en het krijgen van kinderen niet te doorbreken.

De nieuwe koers van Beijing is een duidelijke poging om de demografische baan van het land te herprogrammeren door de belastingdruk te herverdelen en directe financiering te bieden voor bevallingen en zorg. Of deze combinatie van maatregelen Chinese gezinnen daadwerkelijk kan overtuigen om meer kinderen te krijgen, zal een van de meest bepalende vraagstukken zijn voor de mondiale demografie in het komende decennium.