Onderzoek bevestigt groot prehistorisch meer onder zand van Saoedi-Arabië's Rub' al-Khali

Wetenschappelijk onderzoek, uitgevoerd in 2025 en begin 2026, heeft onomstotelijk vastgesteld dat de uitgestrekte woestijnen van het Arabisch Schiereiland, met name de Saoedi-Arabische Rub' al-Khali (Lege Kwartier), in het verre verleden een vruchtbare omgeving met water, diverse fauna en menselijke bewoning kende. Deze bevindingen, gepubliceerd in vooraanstaande wetenschappelijke tijdschriften zoals Communications Earth & Environment, zijn gebaseerd op de analyse van oude landvormen, sedimentlagen en gedetailleerde satellietbeelden die sporen van rijke ecosystemen tijdens cyclische natte periodes blootleggen. Het meest significante resultaat is de identificatie van een prehistorisch meer, begraven onder het zand van de Lege Kwartier, dat op zijn hoogtepunt een oppervlakte van circa 1.100 vierkante kilometer besloeg en een diepte van wel 42 meter bereikte.

Deze natte intervallen, collectief bekend als de ‘Groene Arabië’-fase, vonden plaats tussen ruwweg 11.000 en 5.500 jaar geleden. Deze periode werd geïnitieerd door de noordwaartse verschuiving van de Afrikaanse en Indiase moessons, wat resulteerde in intense en langdurige regenval. Gedurende deze tijd transformeerde het landschap in uitgestrekte graslanden en draslanden. Deze omgevingen waren in staat om grote, waterafhankelijke diersoorten zoals nijlpaarden en krokodillen te onderhouden, naast het ondersteunen van vroege menselijke populaties.

Archeologisch bewijs, waaronder de vondst van stenen werktuigen, bevestigt dat Arabië fungeerde als een cruciale migratiesnelweg voor mensen die vanuit Afrika naar Azië trokken. Deze beweging werd significant gefaciliteerd door de overvloed aan water en vegetatie in die tijd. Wetenschappers wijzen erop dat het Arabisch Schiereiland door de geschiedenis heen herhaaldelijk natte en droge fasen heeft gekend, direct gekoppeld aan langdurige schommelingen in de aardse klimaatsystemen. Recent onderzoek toont aan dat er over de afgelopen acht miljoen jaar meerdere van dergelijke vochtige periodes waren, mogelijk aangedreven door zuidelijke moessonregens.

De laatste grote groene periode kende een abrupte beëindiging rond 6.000 jaar geleden, toen afnemende neerslag ertoe leidde dat de meren opdroogden en het zand de overhand kreeg, waardoor de bewijzen van dit natte tijdperk onder de oppervlakte werden begraven. De Saoedische Erfgoedcommissie benadrukt, in samenwerking met internationale onderzoekers, dat de Arabische regio een centrale rol speelde als kruispunt voor de verspreiding van zowel mensachtigen als zoogdieren. De ontdekking van deze cyclische klimaatveranderingen, die de Saharo-Arabische Woestijn periodiek openstelden, is van groot belang voor het begrijpen van de menselijke evolutie en de verspreiding van soorten. De Royal Commission for AlUla (RCU) heeft het Archeologie Seizoen 2025–2026 gelanceerd, waarbij meer dan 100 onderzoekers betrokken zijn om de geschiedenis van het schiereiland verder te ontrafelen.