Akoestische Monitoring Identificeert Cruciale Arctische Broedplaatsen voor Noordkapers

Nieuw wetenschappelijk onderzoek onderstreept het belang van akoestische monitoring voor het beter in kaart brengen van de populaties van de bedreigde noordkaper (bowhead whale) in de snel veranderende Arctische Oceaan. Onderzoekers van het Alfred Wegener Instituut (AWI) hebben hydrofoons ingezet om de vocalisaties van noordkapers nabij Spitsbergen, met name in de Framstraat, te analyseren. Deze studie is van groot belang gezien het feit dat de Arctische regio sinds 1979 vier keer sneller opwarmt dan de rest van de wereld, wat resulteert in een afname van de zee-ijsoppervlakte met 13% per decennium, een ontwikkeling die een directe bedreiging vormt voor deze zeezoogdieren die het hele jaar door in het gebied verblijven.

De studie vergeleek twee ecologisch verschillende zones om de invloed van het terugtrekkende zee-ijs op het gedrag van de walvissen te kwantificeren. In het noordwesten van Spitsbergen, een gebied dat gedurende het grootste deel van het jaar vrijwel volledig door ijs bedekt is, detecteerden de onderzoekers twaalf verschillende complexe liederen tussen oktober en april. De diversiteit van deze liederen bereikte een piek in februari, wat samenviel met de positie van de oprukkende ijsrand. Deze bevinding suggereert sterk dat dit noordwestelijke gebied een vitale habitat voor de voortplanting vertegenwoordigt voor de Spitsbergen-populatie, die als kritisch bedreigd wordt beschouwd en waarvan het aantal na commerciële walvisvaart mogelijk tot slechts tientallen dieren is gereduceerd.

Om de omvangrijke audiogegevens te verwerken, pasten de AWI-onderzoekers AI-beeldherkenningsmethoden toe, getraind op walvisgeluiden. In schril contrast met de ijsbedekte zone leverde de ijsvrije oostelijke Framstraat tijdens dezelfde periode uitsluitend eenvoudige contactoproepen op. Dit patroon duidt erop dat dit oostelijke gebied eerder fungeert als een migratiedoorgang dan als een specifieke broedplaats. De sterke correlatie tussen hoge lieddiversiteit en de nabijheid van de zee-ijsrand is een fundamentele ontdekking voor de huidige natuurbeschermingsinspanningen, aangezien deze walvissen afhankelijk zijn van zee-ijs voor zowel bescherming als voedselbronnen.

Het verlies van zee-ijs verhoogt de druk op de noordkapers door een toename van scheepvaart en de daarmee gepaard gaande geluidsoverlast, wat een directe bedreiging vormt voor deze langzaam zwemmende dieren. De complexe liederen, die doorgaans door mannetjes tijdens het paarseizoen in de wintermaanden worden geproduceerd, kunnen wijzen op een gezonde populatie, aangezien eerdere studies in de Framstraat tussen 2010 en 2014 al 184 akoestisch onderscheidende liederen vastlegden. De noordkaper wordt soms de 'jazzmuzikant' van de Arctische oceaan genoemd vanwege zijn verrassend diverse en constant verschuivende vocale repertoire. Deze akoestische monitoringtechnieken, waarbij hydrofoons op oceaanografische boeien worden bevestigd, bieden een niet-invasieve methode om de verspreiding en het habitatgebruik van deze ijsgebonden soorten te volgen, vooral tijdens de ontoegankelijke, donkere poolwinter. De bevindingen ondersteunen het standpunt dat de Framstraat een cruciaal overwinterings- en mogelijk paargebied is voor de Spitsbergen-noordkapers, waar de zangactiviteit tussen november en maart bijna constant was.