Fram Boğazı'nda Deniz Buzu Kenarında Bowhead Balina Şarkı Çeşitliliği Üreme Alanlarını İşaret Ediyor

Hızla değişen Arktik Okyanusu'nda nesli tehlike altındaki bowhead balina popülasyonlarının anlaşılmasında akustik izlemenin hayati önem taşıdığı yeni araştırmalarla bir kez daha vurgulanmaktadır. Bu kritik öneme sahip türün davranışsal ekolojisini aydınlatmak amacıyla, Almanya merkezli Alfred Wegener Enstitüsü (AWI) bilim insanları, Fram Boğazı'ndaki Spitsbergen yakınlarında konuşlandırılmış hidrofonlar aracılığıyla bowhead balinalarının seslerini analiz etmiştir. AWI, Helmholtz Derneği'nin 18 araştırma merkezinden biri olup, Almanya'nın kutup araştırmalarını koordine etmekte ve Polarstern araştırma buzkıranı gibi altyapıları uluslararası bilime sunmaktadır.

Çalışma, deniz buzunun geri çekilmesinin balina davranışları üzerindeki etkisini değerlendirmek için iki zıt bölgeye odaklanmıştır: büyük ölçüde buzla kaplı olan Spitsbergen'in Kuzeybatısı ve buzsuz Doğu Fram Boğazı. Araştırmacılar, yoğun buzla kaplı Kuzeybatı Spitsbergen bölgesinde Ekim ile Nisan ayları arasında on iki farklı karmaşık şarkı tespit etmiştir. Bu bulgu, Spitsbergen bowhead balina popülasyonunun (Doğu Grönland-Svalbard-Barents Denizi popülasyonu olarak da bilinir) kritik tehlike altında olmasına rağmen, bu bölgenin kış üreme dönemi için merkezi bir kullanım alanı olduğunu desteklemektedir. Şarkı çeşitliliğinin Şubat ayında, kayıt istasyonunun geri çekilen buz kenarına yakın olduğu dönemde zirveye ulaşması, bu alanın hayati bir üreme habitatı olduğuna dair güçlü bir gösterge sunmaktadır.

Bowhead balinaları, koruma ve avlanma alanları için buzu bir sığınak olarak kullanmakta olup, buzun kaybı gemi trafiği ve gürültü kirliliği gibi tehditleri artırmaktadır. Bu karmaşık şarkıların, balinaların çiftleşme amacıyla okyanusta birbirlerini bulmalarının tek yolu olduğu düşünülmektedir ve bu nedenle Fram Boğazı'nın bir çiftleşme alanı olduğu hipotezini güçlendirmektedir. Öte yandan, buzsuz Doğu Fram Boğazı'nda sadece basit temas çağrıları duyulmuş, bu durumun buranın bir üreme alanı değil, daha ziyade bir göç koridoru olduğunu düşündürmektedir. Bu, batı Fram Boğazı'ndaki önceki çalışmalara kıyasla doğu kesimlerdeki balina tespitlerinin daha az sıklıkta ve şarkıların daha az karmaşık olmasını açıklamaktadır.

Araştırmacılar, kapsamlı ses verilerini analiz etmek için balina çağrıları üzerinde eğitilmiş yapay zeka görüntü tanıma yöntemlerinden faydalanmıştır. Bu tür karmaşık şarkıların üretimi, memeliler arasında nadir görülen bir özelliktir; örneğin kambur balinalar da şarkı söyler ancak bowhead şarkıları daha serbest formda ve her yıl yenilenen bir yapıdadır. Bu yüksek şarkı çeşitliliği, popülasyon genişlemesinin bir sonucu olabileceği gibi, aynı zamanda yoğun deniz buzu ile artık izole olmayan diğer popülasyonlardan gelen göçmenlerin de bir sonucu olabilir. Bu güçlü korelasyon, yani yüksek şarkı çeşitliliği ile deniz buzu kenarına yakınlık arasındaki bağlantı, gelecekteki koruma stratejileri için kilit bir bulgu teşkil etmektedir.

Fram Boğazı, Arktik Okyanusu ile Kuzey Denizleri arasındaki tek derin su bağlantısı olup, su kütlelerinin değişimi için en önemli geçit olarak kabul edilir. Deniz buzlarının 1970'lerden bu yana uydu verileriyle azaldığı göz önüne alındığında, bu akustik veriler, kritik türlerin korunması için zamanında müdahale gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu bölgedeki akustik varlık genellikle Ekim'den Şubat'a kadar sürer ve bazen Mart'tan Haziran'a kadar devam eder, bu da buranın önemli bir kışlama alanı olduğunu destekler. Bu keşifler, Arktik'in 'caz müzisyenleri' olarak adlandırılan bowhead balinalarının üreme ve hayatta kalma stratejilerini anlamada akustik bilimin dönüştürücü rolünü pekiştirmektedir.