Onderzoek bevestigt: Vloeken verhoogt tijdelijk fysieke prestaties bij zware inspanning

Onderzoekers van de Universiteit van Keele in het Verenigd Koninkrijk, in samenwerking met de Universiteit van Alabama in Huntsville, hebben op 18 december 2025 hun bevindingen gepubliceerd in het tijdschrift American Psychologist. De studie onderzocht het psychologische mechanisme achter de prestatieverbetering die wordt geassocieerd met het gebruik van krachttermen tijdens fysieke uitdagingen. Deze bevindingen bouwen voort op eerder werk dat reeds een verband aantoonde tussen vloeken en een verhoogde pijntolerantie en kracht bij activiteiten zoals het vasthouden van een hand in ijswater of maximale fietsprestaties.

De experimentele opzet betrof 192 deelnemers die een stoel-opdruk-oefening uitvoerden, waarbij zij hun lichaamsgewicht moesten ondersteunen met enkel hun armen. Gedurende de inspanning herhaalden de proefpersonen elke twee seconden ofwel een zelfgekozen vloekwoord, zoals 'Fuck' of 'Shit', of een neutraal woord. De groep die vloekte, kon het lichaamsgewicht gemiddeld 11% langer volhouden dan de controlegroep die neutrale termen gebruikte. Deze resultaten bevestigen eerdere observaties en tonen aan dat vloeken een meetbare, zij het tijdelijke, invloed heeft op uithoudingsvermogen bij kortdurende, intense inspanning.

Hoofdonderzoeker Dr. Richard Stephens van de Keele Universiteit speculeert dat deze prestatieverbetering voortkomt uit het induceren van een 'gedesinhibeerde toestand van de geest' of een 'flowtoestand'. Deze toestand kenmerkt zich door het loslaten van sociale remmingen, wat aarzeling tegengaat en volledige concentratie op de taak mogelijk maakt. Deelnemers die vloekten, rapporteerden na afloop hogere niveaus van psychologische 'flow' en een toegenomen zelfvertrouwen, terwijl de afleiding afnam. Dit mechanisme wijst erop dat het mentale aspect, en niet een verhoogde fysieke kracht, de doorslaggevende factor is in deze prestatieverbetering.

Dr. Stephens karakteriseerde vloeken als een 'calorievrije, niet-gemediceerde, goedkope en direct beschikbare tool' om de prestaties te verhogen wanneer dit noodzakelijk is. De onderzoekers verwierpen de eerdere hypothese dat vloeken een 'vecht-of-vlucht'-reactie veroorzaakte, aangezien er geen fysiologische tekenen van opwinding, zoals een verhoogde hartslag, werden waargenomen. In plaats daarvan ligt de kracht in het tijdelijk opheffen van de interne remmingen die mensen er normaal van weerhouden hun volledige potentieel te benutten.

Het onderzoeksteam is van plan de potentiële voordelen van dit fenomeen verder te onderzoeken in domeinen waar aarzeling een belemmering vormt, zoals bij openbare spreekbeurten en sociale interacties. Mede-onderzoeker Nicholas Washmuth, DPT, van de Universiteit van Alabama in Huntsville, gaf aan dat toekomstig werk zich zal richten op situaties waarin succes afhangt van het overwinnen van terughoudendheid. Dit suggereert dat het doorbreken van een kleine sociale norm een toegankelijke strategie kan zijn om volledige toewijding te bereiken in situaties die moed of assertiviteit vereisen, wat de bevindingen relevant maakt voor sport, revalidatie en professionele ontwikkeling. De studie met 192 deelnemers biedt een solide basis voor verdere exploratie van de psychologie achter vloeken.