Xác Nhận Cá Mập Voi Sơ Sinh Tại Vịnh Saleh Củng Cố Vai Trò Nuôi Dưỡng Tiềm Năng

Các nhà khoa học đã chính thức xác nhận việc tìm thấy cá mập voi mới sinh trong vùng biển thuộc Vịnh Saleh, tỉnh Tây Nusa Tenggara, Indonesia. Phát hiện này củng cố lập luận rằng Vịnh Saleh có thể là khu vực sinh sản và nuôi dưỡng cá mập voi đầu tiên được khoa học xác nhận trên toàn cầu. Cá mập voi, tên khoa học là Rhincodon typus, là loài cá lớn nhất hành tinh, nhưng giai đoạn đầu đời của loài ăn sinh vật phù du này vẫn là một bí ẩn lớn của sinh học biển do sự hiếm hoi của các quan sát.

Cá thể cá mập voi con được ghi nhận có kích thước ước tính dao động từ 135 đến 145 centimet, một phân loại kích thước cực kỳ hiếm gặp trên phạm vi quốc tế. Trong hơn một thế kỷ nghiên cứu, chỉ có tổng cộng 33 lần ghi nhận cá mập voi con có chiều dài dưới 1,5 mét được báo cáo trên toàn thế giới, và phần lớn các lần ghi nhận này thiếu bằng chứng hình ảnh đầy đủ hoặc không lặp lại tại một địa điểm duy nhất. Một cá thể đã vô tình bị mắc vào lưới của ngư dân địa phương trong giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 9 năm 2024, trước khi được đo đạc kích thước chính xác bằng cách đặt vào hộp xốp có kích thước đã biết (120 x 42 x 32 centimet) và sau đó được thả trở lại biển an toàn.

Mochamad Iqbal Herwata Putra, Giám đốc Cấp cao về Bảo tồn Loài tại Conservation International Indonesia, nhấn mạnh rằng đây là một tín hiệu mạnh mẽ cho thấy Vịnh Saleh có khả năng đảm nhận chức năng sinh thái là khu vực nuôi dưỡng cho loài cá mập voi. Sự tập trung của các cá thể cá mập voi non trong khu vực này, cùng với các báo cáo lặp lại từ ngư dân, gợi ý đây có thể là một khu vực nuôi dưỡng quan trọng, cung cấp nguồn thức ăn dồi dào và nơi trú ẩn khỏi kẻ săn mồi. Các nhà khoa học đã công bố phát hiện này trên tạp chí Diversity.

Môi trường nước biển tại Vịnh Saleh được mô tả là tương đối lặng sóng và được che chắn khỏi các đợt sóng lớn của đại dương, tạo nên một môi trường lý tưởng cho giai đoạn đầu đời của cá mập voi. Hơn nữa, sự hiện diện của ánh sáng từ các ngư cụ truyền thống (bagan) đã giúp tập trung sinh vật phù du và các loài cá nhỏ như cá cơm, vốn là nguồn thức ăn ưa thích của cá mập voi, biến vịnh thành một nguồn thức ăn ổn định.

Phát hiện này làm nổi bật vai trò không thể thiếu của cộng đồng ngư dân địa phương trong việc cung cấp dữ liệu quan trọng tại hiện trường cho các nỗ lực nghiên cứu và bảo tồn. Các tổ chức bảo tồn đang tích cực thúc đẩy việc thành lập Khu vực Bảo tồn Biển (MPA) tập trung vào cá mập voi đầu tiên của Indonesia ngay tại Vịnh Saleh. Mặc dù bằng chứng hiện tại rất thuyết phục, các nhóm bảo tồn nhấn mạnh rằng cần thêm các hoạt động giám sát dài hạn, bao gồm theo dõi chuyển động qua gắn thẻ vệ tinh, để chính thức xác nhận Vịnh Saleh là một địa điểm sinh sản thực sự và xác định các biện pháp bảo vệ hiệu quả hơn.