Phát Hiện Cá Heo Hector hoặc Māui Hiếm Gặp Tại Vịnh Đảo New Zealand

Các nhà khoa học biển bày tỏ sự quan tâm sau khi xác nhận sự hiện diện của một cá thể cá heo Hector hoặc Māui đơn độc tại Vịnh Đảo (Bay of Islands) của New Zealand vào cuối tháng 12 năm 2025. Nhà nghiên cứu cá heo Jochen Zaeschmar thuộc Tổ chức Nghiên cứu Đại dương Far Out Ocean Research Collective là người đầu tiên quan sát thấy sinh vật biển này, dẫn đến nỗ lực thu thập mẫu DNA được sự cho phép của Bộ Bảo tồn (DOC).

Sự kiện này mang ý nghĩa đặc biệt vì đây mới chỉ là lần xác nhận thứ hai về việc nhìn thấy cá heo Hector ở vùng Northland trong vòng một thế kỷ qua, theo Kristina Hillock, Cố vấn Cấp cao về Loài biển của DOC. Cả cá heo Hector và cá heo Māui đều là loài đặc hữu của vùng biển New Zealand, dễ nhận dạng nhờ kích thước nhỏ bé và vây lưng tròn đặc trưng, hình dáng giống tai chuột Mickey.

Cá heo Māui, một phân loài cực kỳ nguy cấp, có số lượng cá thể trưởng thành ước tính chỉ còn khoảng 54 cá thể tính đến năm 2021. Cá heo Hector được xếp vào nhóm dễ bị tổn thương ở cấp quốc gia và chủ yếu sinh sống quanh Đảo Nam. Ngược lại, cá heo Māui chỉ được tìm thấy gần như độc quyền ở bờ biển phía tây Đảo Bắc, chủ yếu giữa Taranaki và Vịnh Kaipara. Các nhà khoa học đang mong đợi kết quả DNA sẽ cung cấp dữ liệu di truyền quan trọng về sự phân bố hiện tại của loài, đặt ra câu hỏi liệu có một quần thể nhỏ đang tồn tại ở phía bắc hay chúng đang tái lập khu vực sinh sống trước đây.

Cả hai loài đều phải đối mặt với các mối đe dọa nghiêm trọng, trong đó việc mắc vào lưới đánh cá, bao gồm lưới cố định và lưới kéo, là mối nguy hiểm lớn nhất. Bộ Bảo tồn (DOC) kêu gọi công chúng báo cáo bất kỳ lần nhìn thấy nào trong tương lai thông qua đường dây nóng khẩn cấp 0800 DOC HOT (0800 362 468) hoặc sử dụng ứng dụng SeaSpotter. Các chuyên gia khuyến khích công chúng thể hiện sự thận trọng khi ở gần động vật do chúng dễ bị thương do chân vịt, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường sống ven biển của chúng, thường là trong phạm vi 7 hải lý tính từ bờ.

Việc ghi nhận cá thể này ở Northland, một khu vực mà cá heo Hector từng được tìm thấy nhưng hiện chỉ thỉnh thoảng mới được nhìn thấy, mở ra cơ hội để các nhà khoa học đánh giá lại phạm vi phân bố lịch sử và hiện tại của chúng so với các quần thể chủ yếu tập trung ở Đảo Nam. Dữ liệu thu thập được từ mẫu DNA sẽ là nền tảng cho các phân tích tái bắt mẫu di truyền trong tương lai và xác định sự thay đổi trong kích thước quần thể hiệu quả, góp phần vào nỗ lực bảo tồn liên tục đối với các loài động vật có vú biển đặc hữu này, vốn có tốc độ sinh sản chậm.