Ba Lan Đưa Kiến Thức Trí Tuệ Nhân Tạo Thành Môn Bắt Buộc Trong Giáo Dục Phổ Thông

Bộ Giáo dục và Khoa học Ba Lan (MEN) đang trong giai đoạn hoàn tất việc đưa kiến thức về Trí tuệ Nhân tạo (AI) vào chương trình giáo dục bắt buộc cho học sinh tiểu học và trung học. Phó Bộ trưởng Katarzyna Lubnauer xác nhận thông tin này vào ngày 5 tháng 1 năm 2026, đánh dấu một bước đi chiến lược trong quá trình số hóa giáo dục quốc gia.

Mục tiêu chính của sáng kiến này là nâng cao nhận thức cho thế hệ học sinh về những thách thức tiềm tàng do sự phát triển nhanh chóng của công nghệ AI, đặc biệt là nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch và nội dung giả mạo. Đây là một phần của chương trình ZBADAI, dự án hợp tác chiến lược giữa MEN và Trung tâm Khoa học Copernicus (CNK), được khởi động từ cuối năm 2025 và dự kiến kéo dài đến tháng 6 năm 2028.

Chương trình ZBADAI, chính thức khai mạc vào tháng 12 năm 2025, hiện đang triển khai thí điểm tại 200 cơ sở giáo dục, với sự tham gia của 930 nhà giáo và 13.000 học sinh thông qua các dự án nghiên cứu chuyên sâu. Mỗi trường tham gia được chỉ định một đội ngũ hai giáo viên và tối thiểu 15 học sinh, những người hợp tác với chuyên gia CNK trong một học kỳ để trang bị công cụ sư phạm về AI, đồng thời thúc đẩy năng lực số và tư duy phản biện của học sinh trước nội dung do AI tạo ra.

Để chuẩn bị cho việc triển khai rộng rãi, các giáo viên phải hoàn thành khóa học AI kéo dài năm tuần trên Nền tảng Giáo dục Tích hợp (ZPE). Khóa học này bao gồm kiến thức nền tảng về hệ thống AI, kỹ thuật tạo câu lệnh (prompt engineering), phân tích dữ liệu, sáng tạo đa phương tiện bằng AI, các ứng dụng thực tiễn trong giảng dạy, cùng với việc xem xét các vấn đề pháp lý và đạo đức liên quan. Sau khi hoàn thành dự án, giáo viên có nhiệm vụ phát triển các kịch bản bài giảng dự kiến được công bố trên ZPE, mở ra cơ hội tiếp cận cho khoảng sáu triệu người dùng tiềm năng.

Sáng kiến giáo dục này diễn ra trong bối cảnh Ba Lan đẩy mạnh chiến lược AI quốc gia, với kế hoạch đầu tư 240 triệu USD nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh kinh tế và củng cố an ninh quốc gia trước các mối đe dọa lai ghép gia tăng từ Nga. Chiến lược này bao gồm việc thành lập Quỹ Trí tuệ Nhân tạo và đồng tài trợ xây dựng một Nhà máy AI, một trong những cơ sở đầu tiên ở châu Âu, mở rộng nguồn lực từ Đại học Khoa học và Công nghệ (AGH) tại Kraków. Động thái này cũng song hành với cam kết trong Kế hoạch Phục hồi Quốc gia Ba Lan về việc trang bị phòng thí nghiệm AI cho 12.000 trường học trước năm 2026.

Bên cạnh đó, Chính phủ Ba Lan đang xem xét các biện pháp bảo vệ thanh thiếu niên khỏi tác động tiêu cực của công nghệ số, với kế hoạch ban hành luật cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội vào ngày 5 tháng 1 năm 2026, theo bước đi tương tự của Australia. Những nỗ lực toàn diện này thể hiện sự dịch chuyển chiến lược, coi giáo dục AI là nền tảng để học sinh thích ứng với xã hội số hóa và đối mặt với các thách thức an ninh mạng, vốn đã khiến Ba Lan ghi nhận số lượng tấn công mạng tăng gấp đôi trong năm 2024 so với năm trước.