Ministerstwo Edukacji finalizuje obowiązkowy program kompetencji AI ZBADAI dla szkół

Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) finalizuje wdrażanie obowiązkowej edukacji w zakresie kompetencji sztucznej inteligencji (AI) dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Zgodnie z zapowiedzią wiceminister Katarzyny Lubnauer z 5 stycznia 2026 roku, strategicznym celem interwencji jest uodpornienie uczniów na zagrożenia wynikające z dynamicznego rozwoju technologii AI, w szczególności dezinformację generowaną maszynowo.

Inicjatywa ta jest częścią szerszego projektu ZBADAI, który powstał we współpracy MEN z Centrum Nauki Kopernik (CNK). Projekt, zainaugurowany w grudniu 2025 roku, ma zostać zrealizowany do końca czerwca 2028 roku. Przewiduje on zaangażowanie 200 placówek oświatowych, 930 edukatorów oraz 13 000 uczniów w interdyscyplinarne projekty badawcze. W ramach projektu, zespół dwóch pedagogów w każdej szkole będzie nadzorował pracę co najmniej 15 uczniów przez jeden semestr, ściśle współpracując z ekspertami CNK.

Kluczowym elementem programu jest podniesienie kwalifikacji kadry pedagogicznej, co ma zagwarantować skuteczne wdrożenie nowych założeń. Nauczyciele uczestniczący w ZBADAI przechodzą pięciotygodniowy kurs moderowany na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (ZPE). Szkolenie obejmuje podstawy działania systemów AI, inżynierię podpowiedzi, analizę danych, kreowanie multimediów za pomocą AI oraz aspekty etyczne i prawne technologii. Opracowane przez nauczycieli scenariusze zajęć zostaną udostępnione na ZPE, potencjalnie docierając do sześciu milionów użytkowników w Polsce.

Podejście to, oparte na metodzie badawczej, ma promować aktywne odkrywanie i tworzenie, gdzie AI pełni rolę narzędzia wspierającego. Realizując te założenia, Ministerstwo Edukacji wpisuje się w ramy szerszej reformy „Kompas Jutra”. Jest to również komplementarne do wymogów Krajowego Planu Odbudowy, który zobowiązuje do utworzenia 12 000 pracowni AI i STEM w placówkach oświatowych do 2026 roku. Wiceminister Lubnauer zaznaczyła, że program ZBADAI ma przygotować do „mądrego korzystania ze sztucznej inteligencji”, wykraczając poza samo dostarczenie sprzętu.

Centrum Nauki Kopernik wnosi do inicjatywy swoje doświadczenie w popularyzacji nauki i metodologii badawczej. Dyrektor naczelny CNK, Robert Firmhofer, podkreślił, że celem jest podmiotowość ucznia, który ma samodzielnie badać i tworzyć, wspierany przez narzędzia AI. Projekt kładzie nacisk na interdyscyplinarność, łącząc AI z przedmiotami ścisłymi, takimi jak biologia, fizyka czy chemia, co ma wzmocnić krytyczne myślenie i zdolności analityczne uczniów w obliczu transformacji cyfrowej.