Polonya, Yapay Zeka Okuryazarlığını Zorunlu Eğitime Dahil Etme Hazırlıklarını Tamamlıyor

Polonya Eğitim Bakanlığı (MEN), ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında Yapay Zeka (YZ) okuryazarlığını zorunlu kılma yönündeki hazırlıklarını son aşamaya getirdi. Bu adım, 5 Ocak 2026 tarihinde göreve başlayan Bakan Yardımcısı Katarzyna Lubnauer tarafından onaylandı. Ulusal girişimin temel hedefi, öğrencileri YZ'nin hızla ilerlemesinin getirdiği potansiyel risklere, özellikle dezenformasyon tehdidine karşı bilinçlendirmektir.

Bu eğitim hamlesi, Polonya'nın 'Yarının Pusulası' olarak adlandırılan eğitim reformu vizyonuyla uyumlu bir pratik beceri odaklanmasını temsil ediyor. Polonya eğitim sistemi, genellikle 6 yaşında başlayan ve sekiz yıl süren ilkokulu kapsayan dinamik bir yapıya sahip olup, yaratıcılık ve analitik düşünme becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Zorunlu YZ eğitimi, Aralık 2025'te başlayan ve Haziran 2028'e kadar devam edecek olan daha geniş kapsamlı ZBADAI programının bir bileşenidir.

ZBADAI programı, MEN ile Copernicus Bilim Merkezi'nin (CNK) ortaklığıyla yürütülmektedir. Programın başlangıcından bu yana 200 okul, 930 eğitimci ve 13.000 öğrenci araştırma projelerine katılım sağladı. Her iştirakçi okulda, CNK uzmanlarıyla yarıyıllık projeler üzerinde çalışan iki öğretmen ve en az 15 öğrenciden oluşan bir ekip görev almaktadır. Bu işbirliği, eğitimcilere YZ'yi müfredata entegre etme araçları sunmayı, dijital yetkinliği teşvik etmeyi ve YZ tarafından üretilen içeriklere karşı eleştirel düşünme becerilerini geliştirmeyi hedefliyor.

Katılımcı öğretmenler, Entegre Eğitim Platformu (ZPE) üzerinden beş haftalık moderatörlü bir YZ kursundan geçmektedir. Bu yoğun müfredat; YZ sistemlerinin temellerini, komut mühendisliğini (prompt engineering), veri analizini, YZ ile multimedya oluşturmayı, pratik öğretim uygulamalarını ve etik ile yasal konuları kapsamaktadır. Kursu tamamlayan öğretmenler, ZPE üzerinde potansiyel olarak altı milyon kullanıcıya sunulacak ders senaryoları geliştirmektedirler.

Eğitimdeki bu dijital dönüşüm, fiziksel altyapı yatırımlarını da içermektedir. Polonya Ulusal İyileşme Planı, 2026 yılına kadar 12.000 okulun YZ laboratuvarları ile donatılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu tür ulusal stratejiler, öğretmenlerin YZ alanındaki farkındalık ve kapasitelerinin artırılmasına yönelik hizmet içi eğitimlerin önemini vurgulayan eylem planlarıyla da örtüşmektedir. Copernicus Bilim Merkezi, Polonya'nın en büyük bilim müzesi olup, Vistula Nehri kıyısında yer almakta ve 450'den fazla interaktif sergiye ev sahipliği yapmaktadır.

Zorunlu eğitim süresince devlet okullarının ücretsiz olması, bu tür yenilikçi programların geniş kitlelere erişimini kolaylaştıran önemli bir sosyal güvencedir. Bu kapsamlı hazırlıklar, Polonya'nın eğitim sistemini geleceğin dijital zorluklarına karşı proaktif bir şekilde hazırlama kararlılığını göstermektedir.