Batı Balkanlar'da Avrupa Entegrasyonu Hız Kazanıyor: Tivat Zirvesi ve Kosova'nın Büyüme Planı

2026 yılının Şubat ayı, Batı Balkan ülkelerinin Avrupa Birliği'ne entegrasyon sürecinde tarihi bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçti. Bölgedeki genişleme stratejileri, özellikle Almanya Federal Şansölyesi Friedrich Merz'in Berlin'in bu bölgeye olan sarsılmaz bağlılığını ilan etmesiyle yeni bir ivme kazandı. Siyasi arenadaki bu hareketlilik, bölgenin Avrupa ailesine katılımı konusundaki kararlılığı bir kez daha teyit ederken, stratejik vizyonun sınırlarını da genişletti.

Şansölye Merz, 13 Şubat 2026 tarihinde düzenlenen Münih Güvenlik Konferansı'nda yaptığı konuşmada, AB'nin aday ülkelere yönelik mevcut yaklaşımına dair derin endişelerini dile getirdi. Almanya'nın Batı Balkanlar'ı kaybetme niyetinde olmadığını açıkça ifade eden Merz, bölgenin geleceğinin kesinlikle Avrupa Birliği çatısı altında olduğunu vurguladı. Ayrıca, yeni müzakere fasıllarının açılması için AB Konseyi'nde aranan oybirliği şartının kaldırılması gerektiğini savunan Merz, bu konuda en geç Nisan 2026'ya kadar bir son tarih belirlenmesini önerdi. Merz'in Emmanuel Macron ile Avrupa güvenliği üzerine gerçekleştirdiği görüşmeler, bu sürece verilen siyasi desteğin ağırlığını daha da artırdı.

Karadağ cephesinde ise Mayıs 2023'ten bu yana görevde olan Cumhurbaşkanı Jakov Milatović, Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel ile önemli bir mutabakata vardı. Bu kapsamda, 5 Haziran 2026 tarihinde Tivat şehrinde bir AB-Batı Balkanlar Zirvesi düzenlenmesi kararlaştırıldı. Bu zirve, Karadağ'ın 2028 yılına kadar AB üyesi olma hedefi için kritik bir platform teşkil edecek. 2025 yılında birçok müzakere faslını kapatarak lider konumunu pekiştiren Karadağ için Anayasa Mahkemesi'nin tam teşekküllü hale getirilmesi gibi siyasi istikrar adımları, bu iddialı hedefe ulaşmada belirleyici rol oynayacak.

Kosova'da ise uzun süren siyasi tıkanıklığın aşılmasının ardından 12 Şubat 2026'da Başbakan Albin Kurti liderliğindeki hükümet güvenoyu alarak göreve başladı. Kurti hükümeti, göreve gelir gelmez aynı gün içinde Avrupa Reform ve Büyüme Aracı (Growth Plan) anlaşmasını onaylayarak büyük bir operasyonel çeviklik sergiledi. Bu stratejik hamle, Kosova'nın GSYİH'sinin yaklaşık %8'ine tekabül eden 882 milyon avroluk devasa bir finansman paketine erişimini sağladı. Maliye Bakanı Hekuran Murati, yaklaşık 253,3 milyon avrosu hibe, geri kalanı ise uygun koşullu kredi olan bu kaynağa ulaşmak için onay sürecinin aciliyetini özellikle vurguladı.

Avrupa Komisyonu, Kosova'nın Büyüme Planı'nı hızla onaylamasını ekonomik ve kurumsal ilerleme yolunda hayati bir aşama olarak nitelendirdi. Ancak AB Kosova Temsilciliği, toplam tutarın %7'sini oluşturan 61,8 milyon avroluk ilk avansın alınabilmesi için teknik gerekliliklerin derhal yerine getirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Haziran 2025 için planlanan reform önlemlerinin son uygulama tarihinin 30 Haziran 2026'da dolacak olması, süreci oldukça kısıtlı bir takvime sokuyor. Bu süreç, 90,7 milyon avroluk ek dilimin serbest bırakılmasına bağlı 13 temel reform adımını kapsıyor.

Kosova'nın Büyüme Planı'nı onaylama konusundaki kararlılığı, iç siyasi engellerin aşılmasının ardından gelen kurumsal verimliliği gözler önüne seriyor. Bu mali destek, bölgenin AB ile sosyo-ekonomik yakınlaşmasını hızlandırmayı ve yaşam standartlarını yükseltmeyi amaçlıyor. Aynı zamanda Merz'in 13 Şubat 2026'da Münih'te dile getirdiği NATO bünyesinde güçlü bir Avrupa sütunu inşa etme vizyonu, Batı Balkanlar'daki bu gelişmelerin sadece ekonomik değil, aynı zamanda köklü bir jeopolitik dönüşümün parçası olduğunu kanıtlıyor.