Veronika İneğin Alet Kullanımı, Sığır Zekası Algısını Yeniden Şekillendiriyor

Avusturya'nın Nötsch im Gailtal bölgesinde yaşayan 13 yaşındaki İsviçre Esmeri cinsi inek Veronika, sığır zekası hakkındaki bilimsel varsayımları zorlayan bir bilişsel yetenek sergiledi. Bu keşif, çiftlik hayvanlarının algılanan zekâ sınırlarının, gerçek kapasitelerinden ziyade gözlem eksikliğinden kaynaklanabileceği yönündeki görüşleri desteklemektedir. Veronika'nın bu sıra dışı davranışı, Viyana Veterinerlik Üniversitesi araştırmacıları tarafından incelendi ve bulgular 19 Ocak 2026 tarihinde Current Biology bilim dergisinde yayımlandı.

Veronika'nın sergilediği eylem, bir nesneyi, bu durumda bir güverte fırçasını, kendi ihtiyacına göre bilinçli olarak kullanma sürecini kapsıyor. Araştırmanın öncülüğünü üstlenen Viyana Veterinerlik Üniversitesi, 1765 yılında Kraliçe Maria Theresia tarafından büyükbaş hayvanların tedavi merkezi olarak kurulan ve Almanca konuşulan dünyada bu alanda kurulan ilk akademik kurum olan bir kuruluştur. Veronika'nın sahibi, Nötsch im Gailtal'da organik çiftçilik ve 1876'dan beri aile mülkiyetinde olan Wiegele Mühle ve Bäckerei'yi işleten Witgar Wiegele'dir.

Kritik olan nokta, Veronika'nın gösterdiği becerinin çok amaçlı alet kullanımı olmasıdır. Araştırmacılar, hayvanın fırçanın farklı kısımlarını stratejik olarak seçtiğini gözlemledi. Örneğin, sırt gibi ulaşılması zor bölgeler için fırçanın sert kıllı ucunu kullanırken, meme veya karın gibi daha hassas alanlar için fırçanın pürüzsüz sap kısmına geçiş yapmıştır. Bu türden işlevsel ve esnek bir nesne manipülasyonu, daha önce ikna edici biçimde yalnızca şempanzelerde belgelenmişti.

Araştırmacılar, bu bilişsel sıçramanın nedenleri üzerine odaklanırken, çevresel zenginleştirmenin potansiyel rolüne işaret ediyor. Veronika'nın, keşfetmesine olanak tanıyan ve insanlarla sürekli etkileşim kurduğu organik çiftlik ortamının, sığırlarda mevcut olabilecek gizli bilişsel yeteneklerin ortaya çıkmasına zemin hazırladığı düşünülmektedir. Bilişsel biyolog Dr. Alice Auersperg, bu bulgunun çiftlik hayvanlarının zekasına dair kabullerin, onların bilişsel sınırlarından çok, gözlemdeki yetersizlikleri yansıttığını belirtti.

Bu keşif, Veronika'nın bireysel bir istisnası olmanın ötesinde, sığırların genel zekasına dair daha derinlemesine araştırmalar için bir kapı aralamaktadır. Hayvan davranışları biliminde uzun süre ihmal edilen çiftlik hayvanlarının zekasının, bu türden esnek alet kullanımı örnekleriyle yeniden keşfedilmesi, bilim dünyası için önemli bir bağlam sunmaktadır. Nötsch im Gailtal bölgesi aynı zamanda Slow Food hareketinin de merkezi olarak bilinmektedir.