Krowa z Austrii Wykazuje Elastyczne Użycie Narzędzi, Zmieniając Postrzeganie Inteligencji Bydła

Badania naukowe potwierdziły pierwszy eksperymentalnie udokumentowany przypadek elastycznego posługiwania się narzędziami przez krowę, co wpływa na dotychczasowe postrzeganie inteligencji zwierząt hodowlanych. Centralną postacią tego odkrycia jest Weronika, trzynastoletnia jałówka rasy Swiss Brown, zamieszkująca Nötsch im Gailtal w Austrii. Publikacja wyników, kierowana przez zespół badawczy z Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej w Wiedniu, ukazała się 19 stycznia 2026 roku w czasopiśmie „Current Biology”, stanowiąc istotny punkt w etologii.

Weronika wykazała zdolność do spontanicznego wykorzystywania przedmiotów, przechodząc od prostych patyków do używania szczotki do zamiatania w celu zaspokojenia potrzeby drapania się. Kluczowym elementem analizy było wykazanie przez zwierzę wielofunkcyjnego użycia narzędzia, co objawiało się strategicznym wyborem, której części szczotki użyć do konkretnego zadania. Badacze zaobserwowali, że krowa konsekwentnie wykorzystywała szorstkie włosie szczotki do intensywnego drapania twardszych powierzchni, takich jak grzbiet. Z kolei, gdy celem były wrażliwe partie ciała, na przykład wymię lub brzuch, zwierzę przełączało się na używanie gładszej części narzędzia, czyli jego trzonka.

Taka strategiczna manipulacja różnymi cechami obiektu w celu osiągnięcia odmiennych funkcji jest zjawiskiem rzadkim w świecie zwierząt, dotychczas wiarygodnie udokumentowanym poza ludźmi głównie u szympansów z Kotliny Konga. Zespół naukowców, w tym doktor Antonio Osuna-Mascaró, podkreślił, że Weronika nie jest typowym osobnikiem z hodowli nastawionej na produkcję mleka czy mięsa, lecz od lat funkcjonuje jako zwierzę towarzyszące. Opiekunem Weroniki jest Witgar Wiegele, rolnik ekologiczny i właściciel lokalnej piekarni w Nötsch im Gailtal, który traktuje ją jak członka rodziny.

Wiegele, prowadzący czwarte pokolenie młyna i piekarni, zauważył nietypowe zachowania podopiecznej już około dekadę wcześniej, kiedy to krowa zaczęła bawić się kawałkami drewna i drapać się patykami. Nagrania tych działań dotarły do doktor Alice Auersperg, specjalistki w dziedzinie biologii poznawczej z Messerli Research Institute for Human-Animal Interaction, która rozpoznała w tym naukowo istotny przykład użycia narzędzia. Badacze sugerują, że środowiska stymulujące, takie jak to, które Weronika ma na farmie Wiegele, mogą umożliwić ujawnienie się utajonych zdolności poznawczych u bydła.

Odkrycie to wpisuje się w historyczny trend przewartościowywania wiedzy o zwierzętach, podobnie jak prace Jane Goodall nad szympansami czy Irene Pepperberg nad papugami. Fakt, że krowa, nieposiadająca dłoni ani przeciwstawnych kciuków, potrafi tak precyzyjnie operować narzędziem za pomocą pyska, jest istotny dla nauki. Naukowcy apelują do społeczności o zgłaszanie podobnych obserwacji, aby kontynuować badania nad potencjałem poznawczym zwierząt gospodarskich, które przez tysiące lat były pomijane w tego typu analizach. Gospodarstwo Wiegele, będące częścią Naturpark Dobratsch, sprzyja nietypowym interakcjom zwierząt z otoczeniem, co mogło umożliwić rozwój innowacyjnych zachowań Weroniki.