Flexibel gereedschapsgebruik bij koe Veronika daagt perceptie van vee-intelligentie uit

Wetenschappelijk onderzoek heeft het eerste experimenteel geverifieerde geval van flexibel gereedschapsgebruik bij een koe vastgesteld, een bevinding die bestaande aannames over de cognitieve vermogens van vee ter discussie stelt. De dertienjarige Zwitserse Bruine koe Veronika, gehuisvest op de biologische boerderij van Witgar Wiegele in Nötsch im Gailtal, Oostenrijk, demonstreerde deze cognitieve bekwaamheid. De bevindingen zijn op 19 januari 2026 gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Current Biology.

De studie, geleid door onderzoekers van de Universiteit voor Veterinaire Geneeskunde Wenen, documenteerde hoe Veronika spontaan objecten begon te gebruiken als hulpmiddel om zichzelf te krabben. Haar initiële gereedschapsgebruik, dat begon met eenvoudige stokken, evolueerde naar het gebruik van een terrastegelborstel, wat wijst op een leercurve en aanpassing aan de beschikbaarheid van materialen. Dit proactieve probleemoplossende gedrag bij herkauwers is zeldzaam en vereist inzicht in de neurologische plasticiteit van deze dieren.

Cruciaal voor de vaststelling was het bewijs van multifunctioneel gereedschapsgebruik. Veronika selecteerde strategisch verschillende onderdelen van de borstel voor specifieke taken, wat duidt op een vorm van planning en uitvoering. Ze zette het stugge, borstelige uiteinde in voor stevigere delen zoals haar rug, maar schakelde over op het gladdere handvat voor gevoeligere gebieden zoals haar uier of buik. Deze strategische manipulatie van de kenmerken van één object voor uiteenlopende functies is een cognitieve prestatie die buiten de menselijke soort voorheen overtuigend enkel bij chimpansees was vastgesteld.

Onderzoekers suggereren dat de omgeving een rol speelt bij het manifesteren van latente cognitieve vermogens. De stimulerende omgeving op de biologische boerderij van Witgar Wiegele bood Veronika waarschijnlijk de gelegenheid om deze complexe vaardigheden te ontwikkelen. De bevindingen plaatsen de Bos taurus in een nieuwe wetenschappelijke context, waarbij de focus verschuift van louter productiedieren naar wezens met onverwachte cognitieve diepgang. De implicaties voor het welzijn van vee en de inrichting van landbouwbedrijven zijn significant, aangezien een verrijkte leefomgeving de ontwikkeling van dergelijke capaciteiten kan stimuleren.