Avrupa Merkez Bankası Dijital Euro Teknik Hazırlığını Tamamladı, Yasama Süreci Başlıyor

Avrupa Merkez Bankası (ECB) yetkilileri, 18 Aralık 2025'teki yılın son basın toplantısının ardından yaptıkları açıklamalarla, potansiyel bir dijital euro için teknik ve hazırlık çalışmalarının büyük ölçüde sona erdiğini teyit etti. Bu gelişme, projenin odak noktasını teknik uygulamalardan, Avrupa Konseyi ve Avrupa Parlamentosu'nun yetki alanına giren siyasi ve yasama onay süreçlerine kaydırdı. ECB Başkanı Christine Lagarde, bu geçişi resmileştirerek, Komisyonun teklifini değerlendirme ve bunu yasaya dönüştürme veya gerekli değişiklikleri yapma görevinin artık yasama organlarına ait olduğunu belirtti.

Kasım 2023'te başlayan hazırlık aşaması, Ekim 2025'e kadar sürdü ve bu süreçte kural kitabının taslağı geliştirildi, sağlayıcılar seçildi ve teknik tasarım deneyleri gerçekleştirildi. ECB, dijital euronun, dijital çağda finansal sistem için istikrarlı bir para birimi çapası sağlamayı ve mevcut nakit parayı tamamlayıcı nitelikte olmayı amaçladığını vurguluyor. Eurosystem, 2026'da ilgili Tüzüğün kabul edilmesi varsayımıyla, 2027 ortasında pilot uygulamalara başlamayı ve 2029 yılı içinde potansiyel ilk ihracı gerçekleştirmeyi hedefliyor. Bu takvim, projenin parasal egemenliği koruma ve Avrupa ödemelerini rekabetçi, dayanıklı ve kapsayıcı hale getirme amacını destekliyor.

Projenin jeopolitik bağlamı, nakit kullanımındaki düşüş eğilimi ve ABD'deki karşıt politikalarla şekillendi. Eski ECB Yönetim Kurulu Üyesi Piero Cipollone, 2025'in başlarında ABD'deki stabil kripto para düzenlemelerindeki değişimlere dikkat çekerek dijital euro ihtiyacını vurgulamıştı. Özellikle, ABD Başkanı Donald Trump'ın Ocak 2025'te federal kurumların Merkez Bankası Dijital Para Birimi (CBDC) ihraç etmesini yasaklayan bir yürütme emri imzalaması, Avrupa'nın kendi dijital para birimi konusundaki kararlılığını pekiştirdi. Bu durum, Avrupa'nın parasal özerklik arayışını somutlaştıran bir arka plan oluşturdu.

Teknik hazırlıkların tamamlanmasıyla birlikte, ECB'nin teknik katkı sunma rolü devam ederken, yasal süreçte Avrupa Komisyonu'nun teklifinin yeterliliği ve yasalaşma süreci temel gündem maddesi haline geldi. Uluslararası Para Fonu (IMF), özel dijital para varlıklarının yerel para politikalarını ve finansal istikrarı baltalama potansiyeli taşıyan riskler oluşturduğuna dair uyarılarını sürdürüyor. Öte yandan Lagarde, Avrupa Birliği'nin Kripto Varlık Piyasaları Düzenlemesi (MiCA) kapsamındaki düzenlenmiş stabil coin'lerin Avrupa'nın parasal egemenliği için tehdit oluşturmadığı görüşünü dile getirdi.

Dijital euronun mimarisi, güvenli bir kamu ödeme seçeneği sunmayı, finansal kapsayıcılığı artırmayı ve yabancı ödeme sistemlerine olan bağımlılığı azaltmayı hedefliyor. Teknik aşamada, Alias lookup, risk ve dolandırıcılık yönetimi gibi platform bileşenleri için Sapient & Tremend, Feedzai ve Giesecke+Devrient advance52 gibi özel sağlayıcılarla çerçeve anlaşmaları imzalandı. Bu çok paydaşlı yaklaşım, projenin kolektif bir girişim olduğunu gösteriyor. Nihai karar, yasal çerçeve kabul edildikten sonra ECB Yönetim Konseyi tarafından verilecek olup, projenin başarısı artık siyasi iradenin netleşmesine bağlıdır.