Japonya Merkez Bankası Temel Faiz Oranını Üç Yılın Zirvesine Çıkardı, Küresel Kripto Piyasalarını Etkiledi

Japonya Merkez Bankası (BOJ), piyasaların beklediği gibi bir para politikası düzenlemesi gerçekleştirdi. Kısa vadeli temel faiz oranını 25 baz puan artırarak yüzde 0,75 seviyesine taşıdı. Bu hamle, Japonya'da borçlanma maliyetlerini yaklaşık otuz yılın en yüksek seviyesine, yani 1995'ten bu yana görülmeyen bir düzeye çıkardı. Bu adım, ülkenin uzun süredir devam eden ultra gevşek para politikası döneminden bir kopuşu işaret ediyor. Politika Kurulu'nun oy birliğiyle aldığı bu karar, mevcut ekonomik zayıflıklara rağmen ekonominin gidişatına duyulan artan güveni yansıtıyor. Bu, yılın Ocak 2025'teki artışın ardından gelen ikinci faiz artırımı oldu.

BOJ Başkanı Kazuo Ueda, faiz oranının otuz yılın zirvesine ulaşmasının tek başına büyük bir anlam taşımadığını, ancak bu ayarlamanın yaratacağı sonraki etkilerin yakından izleneceğini belirtti. Açıklamanın hemen ardından piyasada Japon yeninde bir zayıflama gözlendi; kur, ABD doları karşısında 156 seviyesini aştı. Bu durum, faiz artırımının duyurudan önce zaten büyük ölçüde fiyatlara yansıtıldığını gösteriyor. BOJ, gelecekteki ek sıkılaştırma adımlarının ekonomik ve fiyat görünümünün gerçekleşmesine bağlı olacağını ifade etti. Yine de, finansal koşulların ekonomik faaliyetler için destekleyici kalmasını sağlamak amacıyla reel faiz oranlarının önemli ölçüde negatif kalmaya devam edeceği öngörülüyor.

Bu politika güncellemesi, özellikle de büyük yen taşıma (carry trade) işlemlerinin potansiyel olarak çözülmesi nedeniyle küresel risk varlıkları, özellikle de Bitcoin üzerinde ciddi sonuçlar doğurabilir. Yıllardır yatırımcılar, neredeyse sıfır oranlardaki ucuz yen finansmanını kullanarak diğer para birimleriyle ifade edilen daha yüksek getirili varlıklara yatırım yapıyordu; bu uygulama küresel likiditeyi beslemişti. Japonya'daki faizlerin yükselmesi, bu sermaye akışının tersine dönme riskini taşıyor. Bu durum, doların güçlenmesine, borsa piyasalarında oynaklığın artmasına ve kripto paralarda aşağı yönlü baskıya yol açabilir. Tarihsel olarak Bitcoin, önceki BOJ faiz artışlarına karşı hassasiyet göstermiştir. Son üç artışın ardından Bitcoin'de yüzde 23 ila yüzde 31 arasında düşüşler kaydedilmişti; Ocak 2025'teki artış sonrasında ise yüzde 31'lik bir değer kaybı yaşanmıştı.

Bu tarihsel emsallere rağmen, kripto para sektöründeki ilk tepki bir toparlanma şeklinde oldu. Bitcoin, yaklaşık 86.000 dolardan 87.000 dolar civarına tırmanırken, toplam kripto piyasa değeri kısa süreliğine 3 trilyon doları geçti. Bu beklenmedik hareket, faiz artırımının piyasada tamamen fiyatlanmış olmasına, zayıf pozisyonların önceden temizlenmesine ve BOJ'un reel faizlerin negatif kalacağını teyit etmesine bağlandı. Ayrıca, bir önceki gün açıklanan ABD Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerinin daha ılımlı gelmesi, riskli varlıklara kısa vadeli destek sağladı ve BOJ'un hamlesiyle ilgili endişelerin bir kısmını hafifletti. Piyasaların yakın gelecekteki yönü, ABD piyasalarının açılışını takiben kurumsal yatırımcıların hareketlerine bağlı olacak gibi görünüyor.

BOJ'un bu kararı, bankanın 500 milyar doları aşan Değiş Toka Yatırım Fonlarını (ETF'ler) satma planıyla da aynı zamana denk geliyor; bu eylem piyasa dinamiklerini daha da etkileyebilir. İleriye dönük olarak BOJ, çekirdek tüketici fiyat enflasyonunun Mali Yıl 2026'nın ilk yarısında yüzde 2'lik hedefin altına düşeceğini, ardından kademeli olarak hızlanacağını tahmin ediyor. Ekonometrik modeller, Japonya Faiz Oranının 2026'da yüzde 1,00 seviyesine doğru eğilim gösterebileceğini öngörüyor.