İnsan Stresinin Köpek Davranışları Üzerindeki Etkisi: Yeni Bir Araştırma

Bristol Üniversitesi bünyesindeki uzmanlar tarafından yürütülen kapsamlı bir araştırma, köpeklerin koku alma duyusu ile insanlardaki stres seviyeleri arasında sarsılmaz bir ilişki olduğunu kanıtladı. Temmuz 2024 tarihinde prestijli Scientific Reports dergisinde yayımlanan bu bilimsel çalışma, insanların yaydığı koku belirteçlerinin köpeklerin öğrenme kapasitesi ve genel ruh hali üzerindeki etkilerini doğrudan inceleyen ilk deney olarak literatüre geçti. Bilim insanları, bu etkileşimin sonucunda köpeklerin sergilediği tutumu "karamsar" bir davranış biçimi olarak nitelendiriyor.

Araştırma ekibi, hayvanların çevrelerindeki canlıların duygusal hallerini farkında olmadan kopyalaması anlamına gelen "duygusal bulaşma" fenomenine odaklandı. Bu teoriyi doğrulamak için on sekiz farklı "sahip-köpek" çiftinin katıldığı titizlikle kontrol edilen deneyler düzenlendi. Deney süreci boyunca köpekler, birinde lezzetli bir ödülün bulunduğu, diğerinin ise tamamen boş olduğu iki sabit kase konumunu tanımak üzere eğitildi. Bu mekansal ilişkiyi kavrayan köpekler, ödülün bulunduğu noktaya her seferinde büyük bir kararlılık ve hızla yönelmeyi başardı.

Köpeklerin belirsiz durumlarda sergilediği özgüveni ölçmek amacıyla, kaseler başlangıçtaki noktaların arasında kalan üç farklı belirsiz pozisyona yerleştirildi. Bu ara bölgelerdeki kaselere yönelik sergilenen hızlı yaklaşım iyimserlik belirtisi sayılırken, tereddütlü ve yavaş hareketler karamsarlık işareti olarak kaydedildi. Test aşamasında köpekler, daha önce hiç tanımadıkları kişilerden alınan koku örneklerine maruz bırakıldı. Bu örnekler, zorlu matematiksel işlemlerle stres altına sokulan veya huzurlu doğa sesleri eşliğinde dinlendirilen bireylerin ter ve nefes numunelerinden oluşuyordu.

Yapılan analizler sonucunda, stres kokusuna maruz kalmanın köpeklerin belirsiz kaselere yaklaşma hızını ciddi oranda düşürdüğü gözlemlendi. Bu durum, hayvanların olumlu bir ödül beklentisinden uzaklaştığını ve başarıya olan inançlarının zayıfladığını ortaya koydu. İlginç bir şekilde, rahatlamış bireylerden alınan kokular köpeklerin davranışlarında herhangi bir negatif değişikliğe yol açmadı. Bu bulgular, türler arası iletişimin derinliğini gösterirken, stresin bir tehlike sinyali olarak algılandığı evrimsel süreçlere de ışık tutuyor. Köpeklerin hassas koku alma sistemleri, kalp atış hızı ve kan basıncı gibi fizyolojik değişimlerle ortaya çıkan uçucu organik bileşikleri kolayca ayırt edebiliyor.

Bristol Veteriner Okulu'ndaki uzmanlar, bu "karamsar" tepkinin aslında bir hayatta kalma stratejisi olabileceğini belirtiyor. Belirsizlik anlarında enerji tasarrufu sağlamak ve hayal kırıklığından kaçınmak için geliştirilen bu adaptif mekanizma, köpeklerin dış dünyadan gelen stres sinyallerine karşı bir savunma geliştirdiğini gösteriyor. Araştırmanın sonuçları, özellikle veteriner hekimlerin kendi duygusal durumlarının kokular aracılığıyla hayvan hastalara nasıl yansıdığını anlamaları açısından büyük önem taşıyor. Bu durum, klinik ortamlarda hayvanların psikolojik refahını ve tedaviye verdikleri yanıtları doğrudan etkileyebilecek kritik bir faktör olarak değerlendiriliyor.