De invloed van de geur van menselijke stress op het gedrag van honden: een wetenschappelijke analyse

Een baanbrekend onderzoek, uitgevoerd door een team van experts onder leiding van de Universiteit van Bristol, heeft een fascinerende en directe link blootgelegd tussen het reukvermogen van honden en hun reactie op menselijke stress. De studie, die in juli 2024 werd gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Scientific Reports, markeert een mijlpaal als het eerste experiment dat specifiek de invloed van olfactorische signalen van menselijke spanning op het leervermogen en de emotionele gesteldheid van honden onderzoekt. De resultaten wijzen op een gedragsverandering die door de wetenschappers als 'pessimistisch' wordt omschreven, wat suggereert dat honden veel gevoeliger zijn voor onze onzichtbare chemische signalen dan voorheen werd aangenomen.

Het onderzoek richtte zich op het concept van 'emotionele besmetting', een proces waarbij dieren onbewust de emotionele toestand van de wezens in hun omgeving overnemen. Om dit fenomeen te bestuderen, werden achttien combinaties van honden en hun eigenaren betrokken bij een reeks zorgvuldig gecontroleerde experimenten. In de beginfase van het onderzoek werden de honden getraind om onderscheid te maken tussen twee specifieke locaties voor voerbakken: één plek waar altijd een smakelijke beloning lag en een andere plek die steevast leeg bleef. Naarmate de training vorderde, vertoonden de honden een duidelijk patroon door veel sneller naar de 'positieve' locatie te rennen, wat hun verwachting van een beloning bevestigde.

Tijdens de volgende fase, waarin het vertrouwen van de honden in het ontvangen van een beloning werd getest, plaatsten de onderzoekers de bakken op drie ambigue of onduidelijke posities tussen de oorspronkelijke twee punten. Een snelle benadering van deze tussenliggende bakken werd geïnterpreteerd als een teken van 'optimisme', terwijl een tragere, meer aarzelende reactie werd gezien als een uiting van 'pessimisme'. Gedurende deze tests werden de honden blootgesteld aan geurmonsters van onbekende personen die zich in verschillende emotionele staten bevonden. Sommige monsters werden afgenomen van mensen die onder grote druk stonden door het oplossen van moeilijke wiskundige sommen, terwijl andere monsters afkomstig waren van personen die ontspannen naar rustgevende natuurgeluiden luisterden. De monsters bestonden uit zowel zweet als uitgeademde lucht om een volledig profiel van de menselijke geur te bieden.

De bevindingen waren eenduidig: de blootstelling aan de geur van stress leidde tot een significante vertraging in de reactietijd van de honden wanneer zij de ambigue voerbakken benaderden. Dit gedrag wees op een verminderd vertrouwen in een goede afloop, oftewel een pessimistische instelling. Opvallend genoeg had de geur van een ontspannen persoon geen enkel effect op de snelheid of het optimisme van de honden. Deze ontdekking is cruciaal voor het begrijpen van de communicatie tussen verschillende diersoorten en kan worden herleid tot evolutionaire overlevingsmechanismen. In het wild zou het vermogen om stress of angst bij groepsgenoten op te merken fungeren als een essentieel waarschuwingssysteem voor dreigend gevaar. De verfijnde neus van een hond is in staat om vluchtige organische verbindingen te detecteren die veranderen als gevolg van fysiologische reacties, zoals een stijgende hartslag of een verhoogde bloeddruk.

Wetenschappers van de Bristol Veterinary School suggereren dat deze pessimistische reactie feitelijk een adaptief mechanisme is dat honden helpt om energie te besparen en mogelijke teleurstelling te voorkomen in situaties van onzekerheid die worden gesuggereerd door de stress van een ander. Deze resultaten onderstrepen hoe belangrijk het is voor professionals in de veterinaire sector om zich bewust te zijn van hun eigen emotionele toestand. De geuren die zij onbewust uitstralen, kunnen immers de psychologische toestand en zelfs de behandelingsresultaten van hun dierlijke patiënten beïnvloeden. Het onderzoek benadrukt dat de band tussen mens en hond niet alleen gebaseerd is op visuele en auditieve signalen, maar diep geworteld is in een complexe chemische dialoog.