Implementacja drugiego etapu planu pokojowego w Strefie Gazy: wyzwania demilitaryzacji i impas w rozmowach z Hamasem

Oficjalna implementacja drugiego etapu planu pokojowego zaproponowanego przez administrację Donalda Trumpa dla Strefy Gazy rozpoczęła się 14 stycznia 2026 roku. W tej fazie operacyjnej uwaga społeczności międzynarodowej oraz lokalnych decydentów przesunęła się z doraźnego zawieszenia broni w stronę systemowych rozwiązań dotyczących demilitaryzacji, ustanowienia profesjonalnej administracji technokratycznej oraz odbudowy zniszczonej infrastruktury. Fundamentem tych zmian stało się powołanie Narodowego Komitetu ds. Zarządzania Gazą (NKUG), który ma przejąć pełną kontrolę nad funkcjonowaniem sektora cywilnego i usług publicznych na tym obszarze.

Na stanowisko przewodniczącego NKUG wyznaczono Alego Shaata, który w przeszłości pełnił funkcję wiceministra w strukturach Autonomii Palestyńskiej. Jego działalność nie będzie jednak autonomiczna; procesy zarządcze będą ściśle monitorowane przez Nickolaya Mladenova. Mladenov, będący niegdyś specjalnym wysłannikiem Organizacji Narodów Zjednoczonych, występuje obecnie w roli Wysokiego Przedstawiciela na miejscu, co ma zapewnić niezbędny nadzór dyplomatyczny i merytoryczny nad nowo powstałymi strukturami władzy cywilnej.

Struktura NKUG opiera się na gronie 15 palestyńskich ekspertów i technokratów, których zadaniem jest sprawne zarządzanie terytorium bez ulegania wpływom politycznym. Ali Shaat w swoich publicznych deklaracjach podkreślił, że nowa administracja zamierza budować przyszłość regionu, stawiając na „intelekt i wiedzę, a nie na siłę militarną”. Komitet jednoznacznie odciął się od współpracy z jakimikolwiek ugrupowaniami zbrojnymi, co stanowi próbę legitymizacji nowej władzy w oczach partnerów międzynarodowych i sąsiednich państw.

Największą barierą dla powodzenia tego etapu pozostaje jednak kwestia rozbrojenia Hamasu. Organizacja ta kategorycznie odmawia zdania swojego arsenału, w tym nawet lekkiej broni strzeleckiej, co stoi w sprzeczności z założeniami planu pokojowego. Sytuacja ta wywołała stanowczą reakcję ze strony Waszyngtonu. Amerykańska administracja wystosowała oficjalne ostrzeżenie, w którym mowa jest o „poważnych konsekwencjach” w przypadku dalszego blokowania procesu demilitaryzacji i niewywiązywania się z przyjętych wcześniej zobowiązań.

Napiętą atmosferę potęgują dane dostarczane przez Izraelskie Siły Obronne (Cahal), które od 10 października 2025 roku odnotowały co najmniej 78 przypadków naruszenia rozejmu. Do gwałtownej eskalacji doszło w połowie stycznia 2026 roku. Po ataku na izraelski czołg, który miał miejsce 13 stycznia 2026 roku w rejonie Rafah, dowództwo izraelskie podjęło decyzję o wznowieniu operacji lotniczych i lądowych. W efekcie, 15 stycznia 2026 roku doszło do serii nowych uderzeń na cele zlokalizowane w Strefie Gazy.

Obecnie dalszy przebieg procesu pokojowego zależy od postępów w rozmowach o bezpieczeństwie. Izrael uzależnia wycofanie swoich jednostek wojskowych za tak zwaną „Żółtą Linię” od konkretnych działań w zakresie rozbrojenia grup bojowych. Bez jasnych postępów w tej materii, manewry dyplomatyczne mogą okazać się niewystarczające do trwałego zakończenia konfliktu, a obecność wojskowa na kluczowych pozycjach strategicznych zostanie utrzymana do odwołania.