Ministrowie G7 i Partnerzy Dyskutują o Cenach Minimalnych dla Ograniczenia Zależności od Chińskich Minerałów Krytycznych

Ministrowie finansów państw G7 wraz z kluczowymi partnerami spotkali się 12 stycznia 2026 roku w Waszyngtonie, aby omówić konkretne, interwencjonistyczne narzędzia rynkowe mające na celu redukcję globalnej zależności od Chin w sektorze minerałów krytycznych, zwłaszcza metali ziem rzadkich. Spotkanie, zwołane przez Sekretarza Skarbu USA Scotta K.H. Bessenta, zgromadziło przedstawicieli G7 – Kanady, Francji, Niemiec, Włoch, Japonii, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych – oraz partnerów, w tym Australię, Indie, Koreę Południową i Meksyk. Uczestnicy, reprezentujący łącznie 60% światowego zapotrzebowania na te surowce, skoncentrowali się na propozycji skoordynowanego ustalenia ceny minimalnej dla metali ziem rzadkich, co miałoby zwiększyć konkurencyjność produkcji spoza Chin wobec subsydiowanej przez państwo produkcji chińskiej.

Dyskusje nabrały pilnego charakteru w kontekście narastających napięć geopolitycznych, w tym restrykcji eksportowych nałożonych przez Chiny na towary podwójnego zastosowania, które na początku stycznia 2026 roku dotknęły Japonię. Minister Finansów Japonii, Satsuki Katayama, przedstawiła wieloetapowe podejście polityczne, które obejmuje tworzenie rynków opartych na standardach, takich jak poszanowanie praw pracowniczych i praw człowieka, oraz wykorzystanie narzędzi politycznych, w tym wsparcia publicznych instytucji finansowych, zachęt podatkowych i środków handlowych. Katayama poinformowała, że jej propozycje zyskały „szerokie porozumienie” wśród uczestników, co wskazuje na zbieżność w strategii dywersyfikacji dostaw w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej.

Sekretarz Bessent podkreślił konieczność podjęcia szybkich działań, zaznaczając, że łańcuchy dostaw stały się „wysoce skoncentrowane i podatne na zakłócenia oraz manipulacje”. Wyraził on optymizm, że państwa będą dążyć do „roztropnego ograniczania ryzyka, a nie do pełnego odłączenia się” od Chin, co sugeruje pragmatyczne podejście do rekonfiguracji zaopatrzenia. W spotkaniu uczestniczyli również m.in. Wicekanclerz i Federalny Minister Finansów Niemiec, Lars Klingbeil, Ambasador USA ds. Handlu Jamieson Greer oraz przedstawiciele Export-Import Bank of the United States i JP Morgan. Minerały te są kluczowe dla technologii obronnych, półprzewodników, komponentów energii odnawialnej i baterii.

Mimo silnego wspólnego dążenia do zaadresowania luk w bezpieczeństwie dostaw, nie wydano wspólnego oświadczenia, co sygnalizuje trudności w osiągnięciu konsensusu co do konkretnych, potencjalnie zakłócających rynek mechanizmów, takich jak cena minimalna. Niemiecki Minister Finansów, Lars Klingbeil, potwierdził, że cena minimalna była przedmiotem dyskusji, ale zaznaczył, że wiele kwestii pozostaje nierozwiązanych i wymaga dalszych ustaleń na szczeblu ministrów spraw zagranicznych i energetyki. Klingbeil ostrzegł jednocześnie przed tworzeniem koalicji wymierzonej w Chiny, akcentując, że Europa musi sama przyspieszyć rozwój własnych zasobów surowcowych. W tle tych działań, Chiny kontrolują znaczną część światowej rafinacji kluczowych minerałów, takich jak lit, kobalt, grafit i metale ziem rzadkich, co daje Pekinowi znaczną dźwignię strategiczną. Stany Zjednoczone wdrożyły krajową cenę minimalną dla metali ziem rzadkich już w 2024 roku i podpisały pakt z Australią w październiku 2025 roku w celu wspólnego finansowania nowych projektów.

Spotkanie w Waszyngtonie, odbywające się pod prezydencją Francji w G7 w bieżącym roku, stanowi znaczący krok w kierunku operacjonalizacji strategii „de-risking” poprzez konkretne mechanizmy finansowe, odchodząc od fazy czysto deklaratywnej dialogu. Chińscy komentatorzy krytykują propozycje Zachodu, uznając je za próbę politycznie motywowanego rozdzielenia łańcuchów dostaw, które narusza zasady rynkowe, wskazując na przewagę Chin wynikającą z głębokich inwestycji i skali działalności.