UE zatwierdza pożyczkę dla Ukrainy na 90 mld euro na lata 2026-2027, odraczając decyzję o wykorzystaniu zamrożonych rosyjskich aktywów

Po szesnastogodzinnych debatach, które odbyły się w piątek, 19 grudnia 2025 roku na szczycie Rady Europejskiej w Brukseli, przywódcy Unii Europejskiej osiągnęli porozumienie w sprawie udzielenia Ukrainie wsparcia finansowego na lata 2026 i 2027. Całkowita kwota alokacji wyniesie 90 miliardów euro, które zostaną pozyskane z pożyczki gwarantowanej przez ogólny budżet UE. Prezydent Rady Europejskiej, António Costa, potwierdził, że jest to realizacja przyjętych zobowiązań. Środek ten uznano za kluczowy, ponieważ wcześniejsze analizy wskazywały, że bez tego finansowania Ukraina mogłaby wyczerpać swoje rezerwy już w drugim kwartale 2026 roku.

Kanclerz Niemiec, Friedrich Merz, podkreślił, że przyznana suma jest wystarczająca do pokrycia bieżących potrzeb Kijowa, zarówno militarnych, jak i budżetowych, na nadchodzące dwa lata. Uznał to za wyraźny sygnał dla Federacji Rosyjskiej, sugerujący bezcelowość kontynuowania konfliktu. Finansowanie to ma formę nieoprocentowanej pożyczki, którą Ukraina zobowiązuje się spłacić dopiero po tym, jak Rosja wypłaci oficjalne reparacje wojenne. W przypadku braku spłaty ze strony Moskwy, Unia Europejska zastrzega sobie prawo do wykorzystania zamrożonych aktywów na pokrycie długu. Prezydent Ukrainy, Wołodymyr Zełenski, wyraził wdzięczność za zatwierdzone wsparcie, zaznaczając, że „rzeczywiście wzmacnia ono naszą odporność”.

Największe napięcia polityczne wywołała odroczona decyzja dotycząca bezpośredniego wykorzystania około 210 miliardów euro zamrożonych rosyjskich aktywów. Znaczna część tej sumy, mianowicie 180 miliardów euro, znajduje się w depozycie belgijskiego Euroclear. Sprzeciw, między innymi, zgłosiła Belgia, gdzie premier, Bart De Wever, domagał się nieograniczonych gwarancji finansowych od pozostałych państw członkowskich UE na wypadek ewentualnych działań odwetowych lub pozwów sądowych ze strony Federacji Rosyjskiej. Szefowa Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen, wcześniej zaznaczała, że aktywa te mogą zostać odblokowane jedynie na mocy decyzji kwalifikowanej większości państw członkowskich UE, a nie w wyniku odmowy przedłużenia zamrożenia przez jedno państwo.

Reakcja z Moskwy była zdecydowana. Prezydent Władimir Putin określił pierwotny plan wykorzystania aktywów jako „rabunek” i ostrzegł przed poważnymi konsekwencjami dla zaufania do strefy euro. Według dostępnych informacji, Bank Centralny Rosji złożył już pozew przeciwko Euroclear na kwotę odpowiadającą 229 miliardom dolarów za blokowanie aktywów państwowych. Premier Węgier, Viktor Orbán, również sprzeciwiał się idei wykorzystania tych aktywów, choć jego kraj, obok Słowacji i Czech, ostatecznie nie weźmie udziału w mechanizmie bezpośredniego pożyczania przez UE. Szefowa dyplomacji UE, Kaja Kallas, przed szczytem oceniała szanse na podjęcie decyzji w sprawie aktywów jako 50 na 50, podkreślając kluczowe znaczenie stanowiska Belgii.

Podsumowując, Rada Europejska podjęła pragmatyczne kroki, zapewniając Kijowowi krótkoterminową stabilność finansową poprzez mechanizm wspólnego długu UE. Jednakże, kwestia długoterminowego sposobu wykorzystania zamrożonych rosyjskich rezerw pozostała nierozwiązana. Finansowanie pozyskane z pożyczek na rynkach kapitałowych, zabezpieczone budżetem unijnym, stało się rozwiązaniem tymczasowym. Dalsze dyskusje na temat losu tych aktywów mogą zostać przesunięte na okres po ewentualnym zawarciu porozumienia pokojowego.