EU Keurt Krediet van 90 Miljard Euro voor Oekraïne tot 2027 Goed, Gebruik Bevroren Russische Activa Uitgesteld

Na zestien uur van intensieve debatten tijdens de Europese Top in Brussel op vrijdag 19 december 2025, hebben de leiders van de Europese Unie een principeakkoord bereikt over de financiële steun aan Oekraïne voor de periode 2026 en 2027. Het totale bedrag van deze toezeggingen bedraagt 90 miljard euro. Dit kapitaal zal worden bijeengebracht via een lening die wordt gegarandeerd door de totale EU-begroting. De voorzitter van de Europese Raad, António Costa, bevestigde dat hiermee de eerder gemaakte beloften worden nagekomen. Deze maatregel wordt als cruciaal beschouwd, aangezien eerdere analyses aantoonden dat Oekraïne zonder deze financiering tegen het tweede kwartaal van 2026 door zijn middelen heen zou zijn geraakt.

De Duitse Bondskanselier Friedrich Merz benadrukte dat het toegewezen bedrag toereikend is om de militaire en begrotingsbehoeften van Kyiv voor de komende twee jaar te dekken. Hij beschouwde dit als een duidelijk signaal aan de Russische Federatie dat het voortzetten van het conflict zinloos is. De financiering wordt verstrekt in de vorm van een renteloze lening. Oekraïne heeft zich ertoe verbonden deze pas terug te betalen nadat Rusland officiële oorlogsschadevergoedingen heeft betaald. Mocht Moskou weigeren deze vergoedingen te voldoen, dan behoudt de EU zich het recht voor om de bevroren activa aan te wenden voor de aflossing van de schuld. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky sprak zijn dankbaarheid uit voor de goedgekeurde steun en merkte op dat deze steun de veerkracht van zijn land 'daadwerkelijk versterkt'.

Het meest controversiële punt dat tot aanzienlijke politieke spanningen leidde, betrof de uitgestelde beslissing over de directe aanwending van circa 210 miljard euro aan bevroren Russische tegoeden. Het leeuwendeel hiervan, namelijk 180 miljard euro, is ondergebracht bij de Belgische bewaarder Euroclear. Met name België verzette zich hiertegen. Premier Bart De Wever eiste onbeperkte financiële garanties van de andere EU-lidstaten voor het geval Rusland met vergeldingsmaatregelen of juridische stappen zou komen. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen had eerder al aangegeven dat de activa alleen vrijgegeven konden worden met een gekwalificeerde meerderheid van de EU-lidstaten, en niet door de weigering van één land om de bevriezing te verlengen.

Vanuit Moskou volgde een scherpe reactie. President Vladimir Poetin bestempelde het oorspronkelijke plan om de activa te gebruiken als 'roof' en waarschuwde voor ernstige gevolgen voor het vertrouwen in de eurozone. De Russische Centrale Bank zou, volgens de beschikbare informatie, reeds een rechtszaak ter waarde van 229 miljard dollar tegen Euroclear hebben aangespannen wegens het vasthouden van soevereine tegoeden. De Hongaarse premier Viktor Orbán sprak zich eveneens uit tegen het idee om de activa aan te wenden, hoewel zijn land, samen met Slowakije en Tsjechië, uiteindelijk niet zou deelnemen aan het directe leenmechanisme van de EU.

De EU-top heeft aldus een pragmatische weg ingeslagen. Men heeft de kortetermijnfinanciële stabiliteit van Kyiv veiliggesteld via het mechanisme van gezamenlijke EU-schulden. Tegelijkertijd blijft de kwestie rondom een langetermijnregeling voor het gebruik van de bevroren Russische reserves onopgelost. De financiering via kapitaalmarktleningen, gedekt door de EU-begroting, fungeert als een tijdelijke oplossing. Verdere besprekingen over het lot van de activa lijken te zijn uitgesteld tot na een eventueel vredesakkoord, waarmee de kogel voor nu van het dak is, maar de fundamentele discussie is op de lange baan geschoven.