AB'den Ukrayna'ya 90 Milyar Avro Kredi Onayı: Dondurulmuş Rus Varlıklarının Kullanımı Ertelendi

19 Aralık 2025 Cuma günü Brüksel'de gerçekleştirilen Avrupa Zirvesi'nde on altı saat süren müzakerelerin ardından, Avrupa Birliği liderleri 2026-2027 dönemi için Ukrayna'ya mali destek sağlanması konusunda prensipte anlaştılar. Toplamda 90 milyar avroluk bir tahsisat söz konusu olacak; bu meblağ, AB'nin genel bütçesiyle garanti altına alınacak bir borçlanma yoluyla temin edilecek. Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, bu adımın taahhütlerin yerine getirilmesi anlamına geldiğini teyit etti. Bu tedbirin kritik önemi vurgulanıyor; zira daha önceki raporlara göre, bu finansman olmadan Ukrayna'nın fonlarının 2026'nın ikinci çeyreğine kadar tükenme riski bulunuyordu.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, tahsis edilen miktarın Kiev'in önümüzdeki iki yıllık askeri ve bütçe ihtiyaçlarını karşılamaya yeteceğini belirterek, bu durumu Rusya Federasyonu'na çatışmayı sürdürmenin mantıksızlığına dair net bir mesaj olarak nitelendirdi. Finansman, sıfır faizli bir kredi şeklinde sunuluyor; Ukrayna bu krediyi ancak Rusya resmi savaş tazminatlarını ödedikten sonra geri ödemeyi taahhüt ediyor. Moskova'dan tazminat gelmemesi durumunda ise AB, borcu kapatmak için dondurulmuş varlıkları kullanma hakkını saklı tutuyor. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, onaylanan destek için minnettarlığını ifade ederek, bunun ülkenin direncini gerçekten güçlendirdiğini kaydetti.

Siyasi gerilime yol açan en önemli husus, dondurulmuş yaklaşık 210 milyar avroluk Rus varlığının doğrudan kullanımına ilişkin kararın ertelenmesi oldu. Bu varlıkların büyük bir kısmı, yani 180 milyar avrosu, Belçika'daki Euroclear saklama kuruluşunda bulunuyor. Özellikle Belçika'dan direniş geldi; Başbakan Bart De Wever, olası misillemeler veya Rusya Federasyonu'ndan gelebilecek hukuki davalar karşısında diğer AB ülkelerinden sınırsız mali güvenceler talep etti. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen daha önce, varlıkların ancak AB üyesi ülkelerin nitelikli çoğunluğunun kararıyla serbest bırakılabileceğini, tek bir ülkenin dondurmanın uzatılmasını reddetmesiyle değil, belirtmişti.

Moskova'dan gelen tepkiler sert oldu. Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, varlıkların kullanımına ilişkin ilk planı açıkça 'yağma' olarak nitelendirdi ve Euro Bölgesi'ne olan güven açısından ciddi sonuçları olacağı uyarısında bulundu. Mevcut bilgilere göre, Rusya Merkez Bankası, egemen varlıkların tutulması nedeniyle Euroclear'a karşı eşdeğeri 229 milyar dolar tutarında bir dava açmış durumda. Macaristan Başbakanı Viktor Orban da varlıkların kullanımına karşı görüş bildirmiş olsa da, ülkesi Slovakya ve Çekya ile birlikte, AB'nin doğrudan borçlanma mekanizmasına katılmayacak. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, zirve öncesinde varlıkların kullanımına dair karar alınma ihtimalini yüzde 50 olarak değerlendirmiş ve Belçika'nın pozisyonunun hayati önem taşıdığını vurgulamıştı.

Sonuç olarak, Avrupa Konseyi, Kiev'in kısa vadeli mali istikrarını AB'nin ortak borçlanma mekanizması aracılığıyla güvence altına alan pragmatik bir karar aldı; ancak dondurulmuş Rus rezervlerinin uzun vadeli kullanımına dair soru işareti devam ediyor. AB bütçesiyle teminat altına alınan sermaye piyasalarından borçlanma yoluyla finansman, geçici bir çözüm olarak öne çıkarken, varlıkların kaderine dair daha derin tartışmaların barış anlaşmasından sonraya bırakılabileceği görülüyor.