RPA otwiera Akademię Reguł Nelsona Mandeli w historycznym centrum Drakenstein

W środę, 11 lutego 2026 roku, Republika Południowej Afryki stała się miejscem historycznego wydarzenia – oficjalnego otwarcia pierwszej w kraju Akademii szkoleniowej Reguł Nelsona Mandeli. Ta wyspecjalizowana placówka edukacyjna, dedykowana funkcjonariuszom służb więziennych, ma na celu zagwarantowanie ścisłego przestrzegania międzynarodowych standardów traktowania osadzonych, wyznaczonych przez Organizację Narodów Zjednoczonych (ONZ). Uroczystość odbyła się na terenie Centrum Poprawczego Drakenstein w Prowincji Przylądkowej Zachodniej, obiektu znanego dawniej jako więzienie Victor Verster, z którego Nelson Mandela odzyskał wolność 10 lutego 1990 roku.

Ceremonii otwarcia przewodniczył prezydent Cyril Ramaphosa, który wcześniej odwiedził Dom Madiby znajdujący się na terenie kompleksu. Akademia będzie koncentrować się wyłącznie na szkoleniu personelu w zakresie 122 standardów ONZ, znanych jako Reguły Nelsona Mandeli, które zostały przyjęte przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2015 roku. Wytyczne te obejmują fundamentalne aspekty zarządzania jednostkami penitencjarnymi, począwszy od procedur przyjmowania i klasyfikacji więźniów, aż po bezwzględny zakaz stosowania tortur oraz ograniczenia dotyczące izolacji w izolatkach. W inicjatywę zaangażowane jest Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości (UNODC), pełniące rolę depozytariusza tych przepisów.

Wśród kluczowych postaci uczestniczących w inauguracji znaleźli się prezydent Cyril Ramaphosa oraz minister służb więziennych, dr Pieter Groenewald. Minister Groenewald w swoim wystąpieniu podkreślił, że choć godność osadzonych musi być gwarantowana, ich życie nie będzie „usłane różami”, ponieważ system musi również zapewniać sprawiedliwość ofiarom przestępstw. To stwierdzenie rzuca światło na napięcie między ideą resocjalizacji a sprawiedliwością odwetową, z którym borykają się systemy penitencjarne na całym świecie. Warto zaznaczyć, że rok 2026 przypada na 11. rocznicę przyjęcia Reguł Nelsona Mandeli przez społeczność międzynarodową.

Powstanie Akademii zbiega się w czasie z ogromną presją systemową, wynikającą przede wszystkim z drastycznego przeludnienia więzień. Dane wskazują, że w południowoafrykańskich aresztach śledczych przebywa obecnie około 60 000 osób oczekujących na wyrok, co stanowi znaczący wzrost w porównaniu z 49 000 w 2021 roku. W marcu 2023 roku całkowita liczba osadzonych wynosiła 157 056 osób, przy gęstości zaludnienia więzień sięgającej 143%. W odpowiedzi na ten kryzys rząd rozważa zmiany legislacyjne umożliwiające deportację około 27 000 obcokrajowców, co miałoby odciążyć przeciążoną infrastrukturę.

Symboliczny początek prac modernizacyjnych, mających na celu przekształcenie centrum szkoleniowego w Drakenstein w nowoczesną Akademię, miał miejsce 18 lipca 2025 roku. Co istotne, w procesie budowy i renowacji wykorzystano pracę samych osadzonych, którzy wykonywali zadania z zakresu kafelkowania, malowania oraz prac hydraulicznych. Placówka ta, będąca pierwszą w Afryce instytucją skupioną wyłącznie na Regułach Nelsona Mandeli, ma pełnić funkcję regionalnego i globalnego centrum szkoleniowego dla kadr penitencjarnych z krajów Południowoafrykańskiej Wspólnoty Rozwoju (SADC) oraz innych państw świata.

Prezydent Ramaphosa zaznaczył, że skuteczna walka z przestępczością nie jest możliwa bez „szczerej i uczciwej” debaty na temat resocjalizacji sprawców oraz ich ponownej integracji ze społeczeństwem. Uruchomienie Akademii w tak symbolicznym miejscu, gdzie Mandela spędził ostatnie 14 miesięcy swojego uwięzienia, stanowi wyraz dążenia do humanizacji instytucji penitencjarnych. Jest to również sygnał globalnego zaangażowania w budowę wymiaru sprawiedliwości opartego na poszanowaniu godności ludzkiej, co stanowi trwały fundament dziedzictwa narodowego bohatera RPA.