Zuid-Afrika opent Nelson Mandela Rules Academy in historisch Drakenstein-centrum

Op woensdag 11 februari 2026 markeerde Zuid-Afrika een historisch moment met de officiële opening van de allereerste Nelson Mandela Rules Academy van het land. Dit gespecialiseerde opleidingsinstituut is specifiek ontworpen voor personeel van penitentiaire inrichtingen om de strikte naleving van de internationale VN-normen voor de behandeling van gevangenen te waarborgen. De ceremonie vond plaats op het terrein van het Drakenstein Correctional Centre in de West-Kaap, de locatie die voorheen bekendstond als de Victor Verster-gevangenis en waar Nelson Mandela op 10 februari 1990 zijn eerste stappen in vrijheid zette na een jarenlange gevangenschap.

President Cyril Ramaphosa leidde de openingsplechtigheid na een bezoek aan het Madiba House op het complex. De academie zal zich exclusief richten op het trainen van personeel in de 122 VN-standaarden, beter bekend als de Nelson Mandela Rules, die in 2015 door de Algemene Vergadering van de VN werden aangenomen. Deze regels bestrijken alle facetten van gevangenisbeheer, variërend van de initiële opname en classificatie tot het strikte verbod op marteling en de beperkingen op eenzame opsluiting. Het VN-Bureau voor Drugs en Criminaliteit (UNODC) is als hoeder van deze regels nauw betrokken bij dit initiatief.

Naast president Ramaphosa was ook de minister van Correctionele Diensten, dr. Pieter Groenewald, een sleutelfiguur tijdens de lancering. Minister Groenewald benadrukte dat, hoewel de waardigheid van gevangenen wettelijk gegarandeerd is, hun leven achter de tralies niet "prachtig" zal zijn, aangezien er ook recht moet worden gedaan aan de slachtoffers van misdrijven. Deze uitspraak onderstreept de voortdurende spanning tussen rehabilitatieprincipes en punitieve rechtvaardigheid waarmee gevangenissystemen wereldwijd kampen. Het jaar 2026 markeert bovendien het elfjarig bestaan van de Nelson Mandela Rules sinds hun officiële aanname.

De oprichting van de academie vindt plaats tegen een achtergrond van enorme systemische druk, in het bijzonder de ernstige overbezetting van de Zuid-Afrikaanse gevangenissen. Volgens de meest recente gegevens zitten er momenteel ongeveer 60.000 personen in voorlopige hechtenis zonder veroordeling, een aanzienlijke stijging ten opzichte van de 49.000 in 2021. In maart 2023 bedroeg het totale aantal gedetineerden 157.056, wat neerkomt op een bezettingsgraad van 143%. Om deze overbelasting tegen te gaan, overweegt de regering wetswijzigingen om circa 27.000 buitenlandse onderdanen te deporteren.

De symbolische start van de renovatiewerkzaamheden om het bestaande trainingscentrum van Drakenstein om te vormen tot de academie vond plaats op 18 juli 2025. Een opmerkelijk detail is dat de bouw en inrichting van de academie grotendeels zijn uitgevoerd door gevangenen zelf, die verantwoordelijk waren voor onder meer het tegelwerk, schilderwerk en loodgieterswerk. Als de eerste academie in Afrika die zich uitsluitend richt op de Nelson Mandela Rules, zal het instituut fungeren als een regionaal en mondiaal kenniscentrum voor gevangenispersoneel uit de landen van de Southern African Development Community (SADC) en daarbuiten.

President Ramaphosa verklaarde dat criminaliteit niet effectief bestreden kan worden zonder een "openhartig en eerlijk" gesprek over de rehabilitatie van daders en hun uiteindelijke herintegratie in de samenleving. De keuze voor deze historische locatie, waar Mandela de laatste 14 maanden van zijn gevangenschap doorbracht, staat symbool voor de humanisering van correctionele diensten en het mondiale streven naar rechtvaardigheid. Het project weerspiegelt de ambitie om een rechtssysteem te creëren dat diep geworteld is in menselijkheid en respect voor fundamentele rechten.