Nam Phi khánh thành Học viện Quy tắc Nelson Mandela tại trung tâm lịch sử Drakenstein

Vào thứ Tư, ngày 11 tháng 2 năm 2026, Nam Phi đã chính thức tổ chức lễ khánh thành Học viện đào tạo Quy tắc Nelson Mandela đầu tiên tại quốc gia này. Đây là một cơ sở giáo dục chuyên biệt được thiết lập nhằm đào tạo đội ngũ nhân viên cải huấn, đảm bảo việc thực thi nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc tế về đối xử với tù nhân theo quy định của Liên Hợp Quốc (LHQ). Sự kiện trọng đại này diễn ra ngay tại khuôn viên Trung tâm Cải huấn Drakenstein ở Western Cape, địa danh lịch sử trước đây vốn là nhà tù Victor Verster, nơi lãnh tụ Nelson Mandela đã chính thức bước ra khỏi cánh cửa tự do vào ngày 10 tháng 2 năm 1990.

Buổi lễ khai trương được chủ trì bởi Tổng thống Cyril Ramaphosa sau chuyến thăm đầy ý nghĩa tới Ngôi nhà Madiba nằm trong khu phức hợp. Học viện mới sẽ tập trung đào tạo độc quyền cho các cán bộ về 122 tiêu chuẩn của Liên Hợp Quốc, hay còn được biết đến rộng rãi là Quy tắc Nelson Mandela, được Đại hội đồng LHQ thông qua vào năm 2015. Những quy tắc này bao quát toàn diện mọi khía cạnh trong quản lý nhà tù, từ quy trình tiếp nhận, phân loại phạm nhân cho đến các lệnh cấm tuyệt đối về tra tấn và hạn chế việc biệt giam. Văn phòng Liên Hợp Quốc về Chống Ma túy và Tội phạm (UNODC) tham gia dự án với vai trò là cơ quan bảo tồn và giám sát các tiêu chuẩn này.

Sự kiện có sự góp mặt của các nhân vật chủ chốt bao gồm Tổng thống Cyril Ramaphosa và Bộ trưởng Dịch vụ Cải huấn, Tiến sĩ Pieter Groenewald. Trong bài phát biểu của mình, Bộ trưởng Groenewald nhấn mạnh rằng dù phẩm giá của tù nhân luôn được đảm bảo, nhưng cuộc sống trong tù sẽ không trở nên "tuyệt vời" bởi hệ thống cần phải thực thi công lý cho các nạn nhân của tội phạm. Quan điểm này phản ánh sự giằng co giữa các nguyên tắc phục hồi nhân phẩm và công lý trừng phạt mà nhiều hệ thống tư pháp trên thế giới đang đối mặt. Đáng chú ý, năm 2026 cũng đánh dấu cột mốc 11 năm kể từ khi Quy tắc Nelson Mandela chính thức được áp dụng trên toàn cầu.

Việc thành lập Học viện diễn ra trong bối cảnh hệ thống cải huấn Nam Phi đang đối mặt với áp lực hệ thống cực kỳ lớn, đặc biệt là tình trạng quá tải nhà tù. Các dữ liệu thống kê cho thấy hiện có khoảng 60.000 người đang bị tạm giam chờ xét xử mà chưa bị kết án, tăng mạnh so với con số 49.000 người ghi nhận vào năm 2021. Tính đến tháng 3 năm 2023, tổng số tù nhân tại quốc gia này đã lên tới 157.056 người, khiến mật độ dân số trong các cơ sở giam giữ đạt mức 143%. Để giải quyết tình trạng này, chính phủ đang xem xét các điều chỉnh luật pháp nhằm trục xuất khoảng 27.000 công dân nước ngoài để giảm tải cho hệ thống.

Quá trình chuyển đổi Trung tâm Đào tạo của cơ sở Drakenstein thành Học viện đã được khởi động mang tính biểu tượng từ ngày 18 tháng 7 năm 2025. Một điểm đặc biệt trong dự án này là việc xây dựng và hoàn thiện Học viện được thực hiện bởi chính sức lao động của các tù nhân, bao gồm các công việc từ lát gạch, sơn tường cho đến lắp đặt hệ thống điện nước. Học viện này không chỉ là cơ sở đầu tiên tại châu Phi tập trung hoàn toàn vào Quy tắc Nelson Mandela, mà còn được định hướng trở thành trung tâm đào tạo kiểu mẫu cho nhân viên cải huấn từ các quốc gia thuộc Cộng đồng Phát triển Nam Phi (SADC) và trên toàn thế giới.

Tổng thống Ramaphosa khẳng định rằng xã hội không thể chiến thắng tội phạm nếu thiếu đi những cuộc đối thoại "thẳng thắn và trung thực" về lộ trình cải tạo và tái hòa nhập cộng đồng cho những người lầm lỗi. Việc đặt Học viện tại địa danh lịch sử, nơi Nelson Mandela đã trải qua 14 tháng cuối cùng trong cuộc đời lao tù của mình, mang một ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Nó không chỉ đại diện cho nỗ lực nhân đạo hóa các cơ sở cải huấn mà còn minh chứng cho khát vọng của Nam Phi trong việc xây dựng một nền công lý dựa trên nền tảng nhân quyền và lòng nhân ái toàn cầu.