Teleskop Hubble’a rejestruje gwałtowny wzrost jasności międzygwiezdnej komety 3I/ATLAS podczas unikalnego ustawienia względem Ziemi

22 stycznia 2026 roku kosmiczne obserwatorium Hubble’a zarejestrowało gwałtowny i znaczący wzrost jasności obiektu międzygwiezdnego znanego jako 3I/ATLAS. To niezwykłe zjawisko astronomiczne zostało wywołane przez niemal idealne ustawienie w jednej linii Ziemi, Słońca oraz samej komety. W tym krytycznym momencie kąt odchylenia wyniósł zaledwie 0,012 radiana, co badacze nieoficjalnie ochrzcili mianem „fazy pełni” komety. Podczas gdy liczne instrumenty naziemne śledziły to wydarzenie z powierzchni naszej planety, teleskop Hubble’a przeprowadził precyzyjną serię sześciu ekspozycji, trwającą od godziny 13:10:30 do 13:43:33 czasu UTC.

Dzięki temu rzadkiemu zbiegowi okoliczności, na uzyskanych mapach jasności uwidoczniło się imponujące, świetliste halo. Jego zasięg w kierunku Słońca oszacowano na około 100 000 kilometrów, co stanowi równowartość niemal dziesięciu średnic Ziemi. Gromadzenie i analiza danych z tego konkretnego momentu wyrównania mają kluczowe znaczenie dla pełnego zrozumienia fizycznej charakterystyki tego przybysza spoza naszego układu. Eksperci wskazują, że wielkość oraz dynamika przyrostu jasności są bezpośrednio uzależnione od struktury i składu chemicznego cząsteczek uwalnianych przez dżety kometarne.

Astrofizycy Avi Loeb oraz Mauro Barbieri podkreślili, że specyficzna geometria tego układu – w której Ziemia obserwuje obiekt znajdujący się niemal bezpośrednio „przed” Słońcem – stwarza optymalne warunki do badania powierzchni pyłowych odbijających światło. Skierowany w stronę naszej planety tak zwany anty-warkocz może dostarczyć przełomowych informacji na temat rozmiaru i natury wyrzucanych fragmentów materii. Zaawansowana obróbka zdjęć przy użyciu filtrów gradientu rotacyjnego pozwoliła na wyodrębnienie struktury składającej się z czterech dżetów: dominującego anty-warkocza oraz trzech mniejszych strumieni, które są od siebie oddzielone kątami wynoszącymi 120 stopni.

Kometa 3I/ATLAS zajmuje szczególne miejsce w katalogach astronomicznych jako trzecie potwierdzone ciało międzygwiezdne odwiedzające Układ Słoneczny, po obiektach 1I/ʻOumuamua oraz 2I/Borisov. Została ona odkryta 1 lipca 2025 roku przez system teleskopów ATLAS operujący w Rio Hurtado w Chile. Obiekt ten wyróżnia się na tle swoich poprzedników wyjątkowo wysoką ekscentrycznością orbity na poziomie 6,139. Według wstępnych szacunków, 3I/ATLAS może być starszy od samego Słońca, którego wiek wynosi 4,6 miliarda lat, co sugeruje, że jego kolebką mogły być znacznie starsze regiony Drogi Mlecznej.

Obecnie zespoły naukowe intensywnie pracują nad interpretacją zgromadzonych materiałów, podczas gdy kometa kontynuuje swoją podróż po trajektorii hiperbolicznej, zmierzając ku wyjściu z Układu Słonecznego. Kolejnym istotnym etapem tej misji obserwacyjnej będzie zbliżenie do Jowisza, zaplanowane na 16 marca 2026 roku. Przelot w odległości 0,35835 jednostki astronomicznej, czyli około 53,61 miliona kilometrów od gazowego giganta, otworzy przed astronomami kolejną unikalną szansę na zebranie cennych danych naukowych.

Badania nad tym międzygwiezdnym gościem pozwalają nam nie tylko poznać skład odległych systemów gwiezdnych, ale także rzucają nowe światło na historię naszej własnej galaktyki. Każda obserwacja 3I/ATLAS jest na wagę złota, gdyż obiekty tego typu pojawiają się w naszym sąsiedztwie niezwykle rzadko. Międzynarodowa współpraca i wykorzystanie najpotężniejszych narzędzi obserwacyjnych, takich jak teleskop Hubble’a, stanowią fundament współczesnej astronomii, pozwalając nam dotknąć tajemnic pochodzących z przestrzeni międzygwiezdnej.