Chileński Alerce Milenario rzuca wyzwanie Methuzelahowi w walce o tytuł najstarszego drzewa

Rywalizacja o miano najstarszego nieklonalnego drzewa na świecie nabiera tempa. Wszystko za sprawą nowej wyceny wieku chilijskiego Alerce Milenario, znanego lokalnie jako „Gran Abuelo”, które rośnie w Parku Narodowym Alerce Costero. Naukowiec Jonathan Barichivich z Laboratorium Nauk o Klimacie i Środowisku w Paryżu, wykorzystując zaawansowane modelowanie statystyczne w połączeniu z metodami tradycyjnymi, oszacował wiek tego patagońskiego cyprysa (*Fitzroya cupressoides*) na imponujące 5484 lata. Ta nowa kalkulacja sugeruje, że drzewo to może być starsze od potwierdzonego wieku amerykańskiego Methuzelaha o kilkaset lat.

To prastare drzewo, mierzące 28 metrów wysokości, stanowi bezcenny zapis historii klimatu. Niemniej jednak, ustalenie jego dokładnego wieku pozostaje wyzwaniem, ponieważ z powodu rozkładu rdzenia niemożliwe jest przeprowadzenie pełnego liczenia słojów. W 2020 roku, tuż przed wybuchem pandemii, Barichivich wspólnie z Antonio Larą z Uniwersytetu Chile pobrali próbkę rdzenia, która wykazała około 2400 słojów, jednak świder nie zdołał dotrzeć do samego centrum pnia. Ta potencjalna rewelacja wywołała natychmiastową reakcję chilijskich władz. Narodowa Korporacja Leśna (CONAF) zaostrzyła środki ochronne wokół drzewa, w obliczu rosnącego zainteresowania międzynarodowego.

Jak zauważa Barichivich, jedynie około 28% organizmu pozostaje żywe, a większość tej części stanowią korzenie. To czyni drzewo niezwykle podatnym na uszkodzenia ze strony turystów, którzy, schodząc z wyznaczonej platformy widokowej, mogą naruszać delikatny system korzeniowy. W ramach współpracy z Fundacją Reforestemos, wspieraną przez FAO, CONAF aktywnie pracuje nad rewitalizacją ekosystemu parku. W samym sektorze Cordillera de la Costa zidentyfikowano ponad 3429 hektarów wypalonych lasów alerce, które wymagają pilnej renowacji. Warto przypomnieć, że już w 1976 roku alerce został uznany w Chile za „Pomnik Przyrody”, a w 2008 roku jego status podniesiono do „Gatunku Zagrożonego” (EN A2c).

Tymczasem Methuzelah, przedstawiciel gatunku sosny długowiecznej (*Pinus longaeva*), rosnący w Lesie Narodowym Inyo w Kalifornii, przez długi czas utrzymywał oficjalny rekord. Według danych dendrochronologicznych, jego wiek przekracza 4850 lat. Methuzelah, nazwany tak przez Edmunda Schulmana w latach 50. XX wieku, stał się symbolem niezwykłej długowieczności. W przeciwieństwie do niego, którego dokładna lokalizacja jest utrzymywana w tajemnicy w celu zapobieżenia szkodom, Gran Abuelo jest główną atrakcją swojego parku narodowego.

Oba te tysiącletnie organizmy pełnią funkcję niezastąpionych archiwów natury. Przechowują one zapisy dawnych przemian środowiskowych, w tym historycznych pożarów i zmian klimatycznych. Dzięki temu naukowcy mogą tworzyć bardziej precyzyjne modele klimatyczne dla przyszłości. Ich istnienie stanowi cenne świadectwo odporności życia w obliczu zmieniających się warunków na Ziemi.