Nowe odkrycie botaniczne w Wietnamie: W rezerwacie Phong Dien zidentyfikowano gatunek Nymphanthus vietnamensis

W świecie botaniki doszło do przełomowego odkrycia, które zostało oficjalnie potwierdzone przez międzynarodową społeczność naukową. W sercu Rezerwatu Przyrody Phong Dien, położonego w centralnej części Wietnamu, zidentyfikowano zupełnie nowy gatunek rośliny o nazwie Nymphanthus vietnamensis. To taksonomiczne znalezisko zyskało szerokie uznanie dzięki publikacji w prestiżowym czasopiśmie naukowym Phytotaxa w lutym 2026 roku. Le Van Huong, pełniący funkcję dyrektora rezerwatu Phong Dien, przekazał opinii publicznej, że oficjalne ogłoszenie tego odkrycia miało miejsce 25 lutego 2026 roku.

Pierwsze wzmianki o okazie, który posłużył jako typ nomenklatoryczny, pochodzą z 2025 roku. Został on zarejestrowany podczas rutynowych działań związanych z monitorowaniem bioróżnorodności, prowadzonych zgodnie z wytycznymi Okólnika nr 53/2024/TT-BTNMT Ministerstwa Zasobów Naturalnych i Środowiska (obecnie przekształconego w Ministerstwo Rolnictwa i Środowiska). Nymphanthus vietnamensis wykazuje wyraźne różnice morfologiczne w porównaniu do blisko spokrewnionego gatunku Nymphanthus namkadingensis, który wcześniej opisywano na terenach Laosu i Wietnamu. Nowy gatunek charakteryzuje się gałęziami posiadającymi od 14 do 30 (maksymalnie 40) liści, podczas gdy u N. namkadingensis liczba ta wynosi od 50 do 60. Dodatkowo unerwienie blaszek liściowych u nowej rośliny obejmuje od 3 do 6 par nerwów bocznych, w przeciwieństwie do 8–12 par u gatunku pokrewnego. Kluczową cechą różnicującą jest również dysk kwiatu słupkowego, który składa się z 4–6 oddzielnych, prostokątnych segmentów, co stanowi kontrast dla zrośniętego i pierścieniowatego dysku u N. namkadingensis.

Rezerwat Przyrody Phong Dien, będący miejscem tego odkrycia, został formalnie powołany do życia na mocy decyzji Komitetu Ludowego miasta Hue w sierpniu 2025 roku. Obszar chroniony rozciąga się na powierzchni przekraczającej 40 760 hektarów, obejmując głównie dzielnicę Phong Dien oraz fragmenty gmin A Luoi 1 i A Luoi 5. Położenie rezerwatu w centralnym regionie Truong Son ma kluczowe znaczenie dla ochrony dorzeczy oraz regulacji przepływu rzek, które zasilają główne arterie wodne miasta Hue. Teren ten jest częścią Priorytetowego Krajobrazu Centralnego Truong Son, uznawanego za strefę o globalnym znaczeniu dla zachowania różnorodności biologicznej, głównie ze względu na obecność jednych z najrozleglejszych w Wietnamie kompleksów nizinnych lasów wiecznie zielonych.

Wysoka wartość ekologiczna tego regionu znajduje potwierdzenie w obecności licznych rzadkich gatunków fauny, w tym endemitów Gór Annamskich. Do najbardziej znanych mieszkańców tych terenów należy saola (Pseudoryx nghetinhensis) oraz narażone na wyginięcie ssaki, takie jak gibon żółtolicy (Nomascus gabriellae) i niedźwiedź himalajski (Ursus thibetanus). Warto przypomnieć, że w 2021 roku na tym obszarze odnotowano również obecność skrajnie rzadkich zwierząt, do których należą zając annamski (Nesolagus timminsi) oraz łasza annamska (Chrotogale owstoni). Odkrycie Nymphanthus vietnamensis stanowi kolejny silny argument naukowy przemawiający za koniecznością ochrony tego unikalnego kompleksu przyrodniczego, słynącego także z ogromnej różnorodności ptaków, w tym rzadkiego kiśćca wietnamskiego (Lophura edwardsi).

Utworzenie rezerwatu w sierpniu 2025 roku było elementem szerszej strategii państwowej, mającej na celu zapewnienie zrównoważonej gospodarki leśnej oraz zwiększenie odporności regionu Centralnego Truong Son na postępujące zmiany klimatyczne. Działania te mają bezpośredni wpływ na łagodzenie skutków globalnego ocieplenia oraz redukcję emisji gazów cieplarnianych poprzez ochronę naturalnych ekosystemów. Najnowsze odkrycie botaniczne w postaci Nymphanthus vietnamensis umacnia pozycję tego regionu jako jednego z najważniejszych centrów bioróżnorodności w całej Azji Południowo-Wschodniej, przyciągając uwagę badaczy i ekologów z całego świata.