Uganda Przywraca Nosorożce Białe do Rezerwatu Ajai Po Dekadach Nieobecności

Uganda odnotowała istotny postęp w ochronie przyrody, reintrodukując nosorożce południowe białe do ich historycznego środowiska w Rezerwacie Przyrody Ajai. Ten strategiczny ruch oznacza powrót gatunku, który zniknął z kraju w latach 80. XX wieku wskutek intensywnego kłusownictwa i niestabilności politycznej. Wcześniej, w latach 70. i 80. XX wieku, Uganda straciła oba rodzime gatunki nosorożców: czarnego i północnego białego, z których ostatni osobnik widziany był w 1982 roku w Parku Narodowym Murchison Falls.

W środę, 8 stycznia 2026 roku, cztery osobniki nosorożca południowego białego przetransportowano do rezerwatu położonego w północnej Ugandzie. Zwierzęta te pochodziły z Sanktuarium Nosorożców Ziwa, gdzie były hodowane w ramach programu repopulacji. Uganda Wildlife Authority (UWA) potwierdziła pomyślne zakończenie tej pierwszej fazy, informując, że wszystkie cztery osobniki dotarły do celu w doskonałej kondycji fizycznej. Cały proces reintrodukcji stanowi kluczowy element Narodowej Strategii Ochrony Nosorożców, której celem jest odbudowa i zabezpieczenie populacji tych zwierząt w Ugandzie.

UWA planuje przenieść łącznie 20 nosorożców do Rezerwatu Ajai w najbliższych miesiącach. Druga faza operacji, obejmująca relokację kolejnych 16 osobników, zostanie zrealizowana po pomyślnym monitoringu i ustabilizowaniu się pierwszej grupy w nowym środowisku. Rezerwat Przyrody Ajai został gruntownie przygotowany na przyjęcie tych roślinożerców, w tym wzmocniono system bezpieczeństwa i zapewniono odpowiednie zasoby wodne oraz tereny do wypasu. Wybór podgatunku południowego białego nosorożca, choć nie jest on rodzimy dla Ugandy, jest podyktowany zasadą ekwiwalencji ochrony, ponieważ rodzimy podgatunek północny jest funkcjonalnie wymarły.

Sukces reintrodukcji opiera się na wieloletnich pracach prowadzonych w Sanktuarium Ziwa, założonym w 2005 roku we współpracy z Rhino Fund Uganda. Populacja w Ziwa wzrosła z zaledwie sześciu zwierząt założycielskich do 49 do końca 2025 roku, co było wynikiem rygorystycznych programów hodowlanych i zabezpieczeń, w tym ośmiu dodatkowych nosorożców otrzymanych w grudniu 2025 roku z RPA w celu wzmocnienia puli genetycznej. Dyrektor Wykonawczy UWA, dr James Musinguzi, podkreślił, że powrót nosorożców do Ajai jest momentem narodowej dumy, przywracającym kluczowy element dziedzictwa naturalnego kraju.

Inicjatywa ta wpisuje się w dziesięcioletni Narodowy Plan Strategiczny Ochrony Nosorożców (2018-2028), który dąży do osiągnięcia rocznego wskaźnika wzrostu populacji na poziomie co najmniej pięciu procent. Przygotowania do przywrócenia nosorożców do Ajai obejmowały zaangażowanie lokalnych społeczności poprzez kampanie informacyjne, aby zapewnić im poczucie współwłasności i dodatkową warstwę bezpieczeństwa. Rezerwat Ajai historycznie utrzymywał znaczną część populacji nosorożców w Ugandzie, szacowaną na około 60 osobników w 1965 roku, zanim kłusownictwo doprowadziło do ich zniknięcia. Ten krok ma na celu dywersyfikację produktów turystycznych Ugandy, zwłaszcza w regionie West Nile, jednocześnie świadcząc o determinacji w obliczu zagrożeń, takich jak zorganizowane siatki kłusownicze, które spowodowały 24-procentowy spadek populacji południowego białego nosorożca w Afryce w latach 2012-2021.