Globalna Dysproporcja: Dłuższe Życie a Oczekiwana Długość Życia w Zdrowiu

Globalna długowieczność zapoczątkowała rewolucję demograficzną, w której większość populacji przekracza obecnie 60 lat oczekiwanej długości życia. Jednakże, to wydłużenie życia nie przekłada się automatycznie na poprawę jakości zdrowia, co generuje znaczącą rozbieżność między oczekiwaną długością życia a oczekiwaną długością życia w zdrowiu (healthspan).

Badania przeprowadzone przez Mayo Clinic na 183 państwach członkowskich Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wykazały, że dodatkowe lata życia są coraz częściej obciążone chorobami. Średnia globalna luka między długością życia a zdrowiem wynosiła 9,6 roku w 2019 roku, co oznacza wzrost o 13% w stosunku do roku 2000. Biologicznie, starzenie definiuje się jako postępującą kumulację uszkodzeń na poziomie komórkowym i molekularnym, skutkującą obniżeniem zdolności fizycznych i poznawczych.

Ta globalna tendencja ma wyraźny wymiar socjoekonomiczny. Szacuje się, że do 2050 roku dwie trzecie osób po 60. roku życia będzie zamieszkiwało kraje o niskich i średnich dochodach, co uwypukla nierówności w doświadczaniu starości. W Stanach Zjednoczonych ta dysproporcja jest największa na świecie, osiągając 12,4 roku życia spędzonego z chorobą lub niepełnosprawnością, co odzwierciedla wysokie obciążenie chorobami przewlekłymi.

Zdrowe starzenie się jest ściśle powiązane z czynnikami środowiskowymi, takimi jak dostępność mieszkań i transportu, a także prozdrowotnymi nawykami, w tym zbilansowaną dietą i aktywnością fizyczną. W odpowiedzi na te wyzwania, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zainicjowała lata 2021–2030 jako Dekadę Zdrowego Starzenia się, aby aktywnie przeciwdziałać ageizmowi i wspierać społeczności sprzyjające starzeniu się.

Analiza WHO wskazuje na znaczące różnice płciowe w tym zjawisku: kobiety na całym świecie doświadczają luki między długością życia a zdrowiem o 2,4 roku większej niż mężczyźni, co jest związane z większym obciążeniem chorobami niezakaźnymi. W kontekście globalnym, liczba osób 65+ podwoi się z 703 milionów w 2019 roku do około 1,5 miliarda w 2050 roku, co oznacza, że co szósty mieszkaniec Ziemi będzie w tej grupie wiekowej. Wymaga to koordynowanych działań międzynarodowych, w tym forów dyskutujących o zastosowaniu sztucznej inteligencji i biotechnologii, jak te odbywające się w Madrycie, koncentrujących się na transformacji dodatkowych lat życia w lata satysfakcjonujące i aktywne.

Rezolucja ONZ dotycząca tej Dekady podkreśla potrzebę zintegrowanych usług opieki zdrowotnej i długoterminowej, dostosowanych do indywidualnych potrzeb osób starszych. Wzrost liczby osób starszych stanowi wyzwanie dla systemów opieki zdrowotnej, rynków pracy i finansów, co wymaga adaptacji polityk społecznych i gospodarczych na skalę globalną.