Naukowcy z Uniwersytetu Cambridge dokonali przełomowego odkrycia, identyfikując znaczące wspólne podłoże genetyczne między ludźmi a psami rasy golden retriever, szczególnie w kontekście cech emocjonalnych i behawioralnych. Badania te, opublikowane na łamach prestiżowego czasopisma „Proceedings of the National Academy of Sciences”, po raz pierwszy wykazały, że określone geny regulujące zachowanie psów korelują z ludzkimi atrybutami, takimi jak podatność na lęk, skłonność do depresji oraz poziom inteligencji.
Zespół badawczy przeprowadził szczegółową analizę materiału genetycznego obejmującego 1300 przedstawicieli rasy golden retriever. Dane te zestawiono z ocenami behawioralnymi, które zbierano od właścicieli za pośrednictwem obszernych kwestionariuszy. Projekt noszący nazwę Golden Retriever Lifetime Study, zainicjowany w 2012 roku dzięki wsparciu finansowemu Morris Animal Foundation, zakładał coroczne wypełnianie ankiet. Obejmują one 73 różne przejawy zachowania, pogrupowane w 14 odrębnych kategorii. Taka metodyka pozwoliła na wiarygodne prognozowanie różnorodnych cech charakteru badanych psów.
W rezultacie szeroko zakrojonych badań asocjacyjnych genomu, naukowcy zdołali wyodrębnić dwanaście genów mających bezpośredni związek ze wzorcami zachowań u psów. Wśród nich znalazły się predyspozycje do uczenia się, poziom energii, reakcje lękowe na nowe obiekty oraz skłonności agresywne. Co istotne, analiza porównawcza tych danych z informacjami genetycznymi ludzkich genomów wykazała, że te same dwanaście genów psów stanowi również fundament ludzkich stanów emocjonalnych i cech behawioralnych. Doktor Eleanor Raffan, kierująca tym projektem badawczym, podkreśliła, że wyniki te stanowią mocny dowód na istnienie wspólnych podstaw genetycznych dla zachowania u obu gatunków.
Szczególne zainteresowanie wzbudził gen PTPN1. U golden retrieverów jest on powiązany z agresją skierowaną ku innym psom, natomiast u ludzi koreluje zarówno z wysokim ilorazem inteligencji, jak i ze zwiększonym ryzykiem rozwoju depresji. Inny zidentyfikowany marker, obserwowany u retrieverów wykazujących „lęk niesocjalny” (na przykład strach przed odkurzaczami), u ludzi wiąże się z podwyższoną drażliwością i nadmierną wrażliwością. Badacze, w tym główny autor publikacji, doktorant Enoch Alex, zaznaczają, że genetyka w dużej mierze kształtuje zachowanie. To z kolei sprawia, że niektóre psy są genetycznie predysponowane do stresu, co bywa mylnie interpretowane jako „złe maniery” czy brak posłuszeństwa.
Kolejnym znaczącym odkryciem było badanie genu ROMO1, który u golden retrieverów warunkuje zdolność do nauki. U ludzi ten sam gen jest powiązany z wynikami testów na inteligencję oraz ogólną wrażliwością emocjonalną. Ta obserwacja wzmacnia tezę o konieczności uwzględniania emocjonalnego stanu zwierzęcia podczas procesu szkolenia. Zrozumienie genetycznych mechanizmów leżących u podstaw takich cech jak lękliwość u retrieverów i ogólna nerwowość u ludzi może otworzyć nowe drogi dla zastosowania farmakoterapii w weterynarii. Profesor Daniel Mills zwrócił uwagę, że skupienie się na jednej rasie pozwoliło na wyeliminowanie „szumu” genetycznego, co czyni psy niezwykle użytecznym modelem do badania ludzkich stanów psychicznych.
