Synchronia Międzymózgowa Matek Dwujęzycznych Utrzymana Niezależnie od Języka Interakcji

Synchronia międzymózgowa, rozumiana jako precyzyjne dostosowanie aktywności neuronalnych między dwiema lub więcej osobami podczas interakcji społecznej, stanowi kluczowy element efektywnej komunikacji i budowania więzi emocjonalnych, szczególnie w relacjach rodzic-dziecko. Nowe ustalenia naukowe, wstępnie zaakceptowane przez czasopismo Frontiers in Cognition pod koniec 2025 roku, dostarczają dowodów na to, że ta neuronowa koordynacja pozostaje silna w rodzinach dwujęzycznych, nawet gdy matka posługuje się swoim drugim językiem, w tym przypadku angielskim.

Badanie, przeprowadzone przez zespół z Uniwersytetu w Nottingham, miało na celu weryfikację, czy wybór języka wpływa na synchronię neuronalną w interakcjach matka-dziecko w rodzinach dwujęzycznych. W eksperymencie wzięło udział 15 dwujęzycznych rodzin z Wielkiej Brytanii, gdzie matki wykazywały zaawansowaną znajomość języka angielskiego, osiągając poziom C1 lub C2 w skali CEFR, a dzieci miały od trzech do czterech lat. W Unii Europejskiej odsetek gospodarstw domowych o mieszanym składzie językowym wzrósł z 8% do 15,6% w latach 2014–2023, co nadaje badaniom znaczenie dla neuronauki rozwojowej.

Naukowcy zastosowali technikę hyperskanningu z wykorzystaniem spektroskopii funkcjonalnej bliskiej podczerwieni (fNIRS) podczas naturalnych scenariuszy zabawy, co pozwoliło na jednoczesny zapis aktywności mózgowej obu uczestników. Analiza danych wykazała znaczącą synchronię międzymózgową, skoncentrowaną w korze przedczołowej (PFC), obszarze odpowiedzialnym za podejmowanie decyzji, planowanie i emocje. Co istotne, ta synchronia nie różniła się statystycznie istotnie pomiędzy interakcjami prowadzonymi w języku ojczystym matki a tymi prowadzonymi w języku angielskim, co potwierdza utrzymanie sprzężenia neuronalnego niezależnie od używanego języka, pod warunkiem wysokiej biegłości obu stron.

Dr Efstratia Papoutselou i profesor Douglas Hartley, starszy autor badania, podkreślili, że ta koneksja neuronalna, krytyczna dla budowania więzi, jest zachowana „niezależnie od tego, czy bawią się w języku ojczystym matki, czy w przyswojonym języku drugim”. Profesor Hartley zasugerował, że te odkrycia wskazują, iż dwujęzyczność wspiera zdrową komunikację poprzez zachowanie substratów neuronalnych dla rozwoju społecznego. To ustalenie z 2026 roku rozwiewa obawy, że używanie języka, który nie jest językiem ojczystym, może osłabiać bliskość emocjonalną w domach wielojęzycznych, sugerując, że podstawy neuronalne więzi pozostają nienaruszone.

Badania nad dwujęzycznością ogólnie wskazują na jej pozytywny wpływ na rozwój poznawczy, w tym na lepszą pamięć roboczą i zdolność zarządzania informacją, co wynika z konieczności ciągłego przełączania się między systemami językowymi. To codzienne „zarządzanie językowe” stanowi dla mózgu trening wzmacniający funkcje wykonawcze, takie jak koncentracja i hamowanie impulsów, co przekłada się na szersze korzyści rozwojowe.