Metoda Reaktywacji Celowanej Pamięci Wywołuje Świadome Śnienie u Ludzi

Nowe badania naukowe dowodzą istnienia metody umożliwiającej intencjonalne wywoływanie świadomych snów, stanu, w którym jednostka zdaje sobie sprawę z bycia we śnie. Odkrycie to dostarcza empirycznych dowodów łączących specyficzne stany mózgu podczas snu z subiektywnym doświadczeniem poznawczym, co otwiera perspektywy dla terapii zaburzeń snu i metodologii uczenia się.

Zespół badawczy z Northwestern University, pod kierownictwem Karen R. Konkoly, opracował protokół pozwalający uczestnikom na świadome wpływanie na treść marzeń sennych w fazie REM (Rapid Eye Movement). Badanie, opublikowane 5 lutego 2026 roku w periodyku „Neuroscience of Consciousness”, miało na celu powiązanie fizycznego stanu snu z subiektywnym doświadczeniem poznawczym. W eksperymencie wzięło udział 20 uczestników, którzy wcześniej wykazali zdolność do doświadczania świadomych snów. Przed snem przeszkolono ich w zakresie sekwencji czterech wizualnych wskazówek, z których każda była skojarzona z konkretnym sygnałem motorycznym.

Kiedy uczestnicy osiągnęli stan snu, badacze prezentowali im wskazówki za pomocą bodźców słuchowych. Po przebudzeniu, uczestnicy mieli podjąć próbę wykonania ustalonego wzorca ruchów gałek ocznych, jeśli usłyszeli w śnie odpowiadający dźwięk. Zespół badawczy wykorzystał monitorowanie elektrofizjologiczne podczas fazy snu REM, aby potwierdzić, że sygnały ruchów gałek ocznych były generowane faktycznie w trakcie snu, a nie dopiero po wybudzeniu.

Wyniki wykazały, że 75% uczestników zgłosiło, że śniło im się coś związanego z prezentowanymi wskazówkami. Najważniejszym odkryciem była stopa sukcesu zamierzonej akcji: uczestnicy, którzy śnili o wskazówkach, wykazali ogólną skuteczność na poziomie 42%, co stanowi wzrost w stosunku do bazowego poziomu 17% dla snów bez wskazówek. Grupa, której wyraźnie nakazano osiągnąć świadomy sen, odnotowała wzrost wskaźnika sukcesu z 20% do 40%.

Karen Konkoly podkreśliła znaczenie eksperymentu w kontekście wpływu technologii na umysł pogrążony we śnie. Technika TMR (Reaktywacja Celowana Pamięci) działa poprzez reaktywowanie wspomnień podczas snu, umożliwiając przetwarzanie informacji bez zakłóceń stanu czuwania. Badania te potwierdzają, że aktywne zaangażowanie podczas fazy REM ułatwia konsolidację pamięci i kontrolę świadomą. Możliwość celowego wpływania na sny otwiera drogi do leczenia stanów takich jak PTSD, poprzez modyfikację negatywnej treści koszmarów w kontrolowanym środowisku sennym. Współautorami badania byli między innymi Daniel Morris, Kaitlyn Hurka, Alysiana Martinez i Kristin Sanders, a finansowanie pochodziło od National Science Foundation, National Institutes for Health oraz Mind Science Foundation.