The New York Times daagt het Pentagon voor de rechter wegens beperkingen op de persvrijheid

Op donderdag 4 december 2025 heeft de invloedrijke krant The New York Times een federale rechtszaak aangespannen tegen het Amerikaanse Ministerie van Defensie en specifiek tegen minister van Defensie Pete Hegseth. De kern van deze juridische actie is het aanvechten van de nieuwe, zeer strikte regels voor geaccrediteerde journalisten die sinds oktober 2025 van kracht zijn. De aanklacht is ingediend bij de Amerikaanse Districtsrechtbank in Washington D.C.

Het geschil draait om een document van 21 pagina's dat het Pentagon eist dat verslaggevers die in de hoofdkwartierfaciliteit in Arlington, Virginia, werken, ondertekenen. Dit document legt journalisten de verplichting op om geen informatie op te vragen of te ontvangen – zelfs niet-geclassificeerde informatie – tenzij deze voorafgaand door de overheid is goedgekeurd. The New York Times betoogt dat deze voorschriften neerkomen op een ongrondwettelijk preventief bevel. Zij stellen dat hiermee de vrijheid van meningsuiting en persvrijheid, zoals vastgelegd in het Eerste Amendement, en het recht op een eerlijk proces onder het Vijfde Amendement, worden geschonden. De eiser is van mening dat het doel van dit beleid is om een totale controle uit te oefenen op de berichtgeving over onderwerpen die de huidige regering liever onder de pet houdt, waardoor het publiek cruciale feiten wordt onthouden.

De NYT-journalist Julian E. Barnes is medeaanklager in deze zaak, aangezien hij weigerde de nieuwe voorwaarden te ondertekenen. Charlie Stadtlander, woordvoerder van The New York Times, liet er geen gras over groeien en verklaarde dat dit een “poging is om de verslaggeving die de overheid niet bevalt, in de tang te nemen”. Als protest tegen deze beperkingen, die volgens de advocaten fundamentele journalistieke waarborgen bedreigen, hadden diverse vooraanstaande wereldwijde mediabedrijven hun kantoren in het Pentagon al eerder verlaten. Onder degenen die hun perskaarten inleverden, bevonden zich The Washington Post, The Associated Press en Reuters. Deze organisaties zetten hun berichtgeving over het Amerikaanse leger voort vanuit externe locaties.

Vanaf oktober 2025 bleek dat slechts ongeveer vijftien verslaggevers, waaronder vertegenwoordigers van One America News, The Federalist en The Epoch Times, akkoord waren gegaan met de nieuwe regels. Zij mogen uitsluitend onderwerpen verslaan die vooraf zijn goedgekeurd. Minister Hegset had eerder benadrukt dat toegang tot het Pentagon een “privilege is, geen recht”, en dat de maatregelen bedoeld zijn om personeel te beschermen tegen lekken die de operationele veiligheid in gevaar brengen. De juridische stellingname van The New York Times wordt ondersteund door historische precedenten: preventieve publicatieverboden, of ‘prior restraint’, worden door het Amerikaanse Hooggerechtshof beschouwd als de ernstigste inbreuk op de rechten van het Eerste Amendement, zoals vastgesteld in de zaak New York Times Co. v. United States (1971) rond de Pentagon Papers. De Persvereniging van het Pentagon steunde de juridische stappen eveneens en noemde de poging van het ministerie om de nieuwsvergaring en -publicatie in te perken “de Antithese van een vrije en onafhankelijke pers”.

Te midden van dit institutionele conflict heeft de externe berichtgeving door de vertrokken media zich geconcentreerd op gevoelige militaire operaties. Deze nieuwsbronnen hebben recentelijk de leiding genomen in rapportages waarin de rol van Minister Hegset bij militaire acties in het Caribisch gebied ter discussie wordt gesteld. Specifiek werd melding gemaakt van een incident met een “dubbele aanval” op een vaartuig, waarbij naar verluidt overlevenden om het leven kwamen. Dit incident wordt door experts gezien als een potentieel oorlogsmisdrijf en heeft de aandacht getrokken van het Amerikaanse Congres. De huidige impasse is daarmee een directe confrontatie tussen de door de overheid geclaimde noodzaak tot nationale veiligheidsbescherming en de constitutionele vereisten voor transparantie en persvrijheid.