Wetenschappers boren een kilometer diep in de 'Doemsdag-gletsjer' om smeltproces te ontrafelen

Een gezamenlijke expeditie van de British Antarctic Survey (BAS) en het Korea Polar Research Institute (KOPRI) heeft een belangrijke mijlpaal bereikt op de Thwaites-gletsjer. Rond 29 januari 2026 slaagden de onderzoekers erin om een diepte van 1000 meter te bereiken in de ijskap van deze gletsjer, die in de volksmond ook wel de "Doemsdag-gletsjer" wordt genoemd. Deze operatie is van cruciaal belang voor het bestuderen van de versnelde smeltprocessen die worden veroorzaakt door de instroom van warm oceaanwater in kwetsbare gebieden. De Thwaites-gletsjer, gelegen aan de Walling-kust in Marie Byrd Land, is met een breedte van 120 kilometer de breedste gletsjer op aarde en beslaat een stroomgebied van maar liefst 192.000 vierkante kilometer.

Om de zogenaamde 'grounding line' te bereiken, maken de wetenschappers gebruik van een gespecialiseerde warmwaterboor. Dit specifieke punt is de plek waar de gletsjer loskomt van de zeebodem en begint te drijven. Het is precies in deze zone dat het warme zeewater uit de Amundsenzee onder het ijs stroomt, wat de afbraak van de gletsjer aanzienlijk versnelt. Mocht de Thwaites-gletsjer volledig instorten, dan zou dit de wereldwijde zeespiegel met potentieel 65 centimeter kunnen doen stijgen. Fysisch oceanograaf Peter Davis van de BAS benadrukte dat dit de eerste keer is dat er directe, langdurige metingen van de oceaantemperatuur en stromingen op dit kritieke punt worden uitgevoerd, wat essentieel is voor het nauwkeurig voorspellen van de toekomstige zeespiegelstijging.

De logistieke operatie achter dit onderzoek was uiterst complex. Het onderzoeksteam, bestaande uit experts van KOPRI en BAS, arriveerde bij de gletsjer na een twaalfdaagse zeereis vanuit Nieuw-Zeeland aan boord van de Zuid-Koreaanse ijsbreker RV Araon. Om het personeel en de 25 ton aan apparatuur op het ijs te krijgen, waren meer dan 40 helikoptervluchten nodig, wat de enorme uitdagingen van veldwerk in dit afgelegen gebied onderstreept. De missie maakt deel uit van de International Thwaites Glacier Collaboration (ITGC), gefinancierd door de Amerikaanse National Science Foundation (NSF) en de Britse Natural Environment Research Council (NERC), en is gepland voor een boorperiode van twee weken.

De verzamelde gegevens zullen gedurende ten minste één jaar bijna in real-time via Iridium-satellieten worden verzonden, waardoor wetenschappers continu inzicht krijgen in de processen die de veranderingen aandrijven. Deze informatie is onmisbaar voor het verfijnen van klimaatmodellen, aangezien de Thwaites-gletsjer momenteel al verantwoordelijk is voor ongeveer 4% van de huidige wereldwijde zeespiegelstijging. Bovendien is de snelheid van het ijsverlies in deze regio sinds de jaren negentig verdubbeld. Dr. Won Sang Lee, hoofdonderzoeker bij KOPRI, omschreef de missie als "polaire wetenschap onder extreme omstandigheden". Door directe gegevens over watertemperaturen en stromingen bij de grounding line te verkrijgen, kunnen wetenschappers beter begrijpen hoe oceanische processen het smelten aansturen, wat van vitaal belang is voor het voorspellen van het toekomstige gedrag van de gletsjer.