Przełom na Antarktydzie: Naukowcy przewiercili kilometr lodu na lodowcu Thwaites

Wspólna ekspedycja naukowa, w której skład weszli eksperci z British Antarctic Survey (BAS) oraz Koreańskiego Instytutu Badań Polarnych (KOPRI), osiągnęła historyczny kamień milowy w badaniach polarnych. Około 29 stycznia 2026 roku badacze zdołali przewiercić się przez grubą pokrywę lodową lodowca Thwaites, docierając do głębokości dokładnie 1000 metrów. Ten gigantyczny obiekt, powszechnie znany jako „Lodowiec Dnia Sądu”, zlokalizowany jest na Wybrzeżu Wallinga na Ziemi Marii Byrd. Thwaites dzierży tytuł najszerszego lodowca na naszej planecie, rozciągając się na 120 kilometrów, podczas gdy jego dorzecze obejmuje obszar o powierzchni 192 000 kilometrów kwadratowych.

Kluczowym elementem tej skomplikowanej operacji było wykorzystanie specjalistycznego świdra na gorącą wodę, który umożliwił naukowcom dotarcie do tzw. linii uziemienia. Jest to strategiczny punkt styku, w którym masa lodu traci kontakt z dnem morskim i zaczyna unosić się na powierzchni oceanu. To właśnie w tym miejscu ciepłe wody krążące w Morzu Amundsena penetrują strukturę lodowca, co drastycznie przyspiesza procesy degradacji. Peter Davis, oceanograf fizyczny reprezentujący BAS, podkreślił wagę tego osiągnięcia, wskazując, że po raz pierwszy uda się pozyskać bezpośrednie, długofalowe pomiary temperatury oraz prądów morskich w tak krytycznym punkcie. Wiedza ta jest niezbędna do prognozowania tempa wzrostu poziomu oceanów, zwłaszcza że całkowite zniszczenie lodowca Thwaites mogłoby podnieść globalny poziom wód o 65 centymetrów.

Logistyka całego przedsięwzięcia stanowiła ogromne wyzwanie dla międzynarodowego zespołu specjalistów z KOPRI i BAS. Badacze dotarli w rejon Antarktydy na pokładzie nowoczesnego południowokoreańskiego lodołamacza RV Araon, który przybył na miejsce po dwunastodniowej przeprawie z Nowej Zelandii. Aby umożliwić pracę na samym lodowcu, konieczne było przetransportowanie personelu oraz 25 ton zaawansowanego technicznie sprzętu, co wymagało wykonania ponad 40 lotów helikopterem. Misja ta stanowi integralną część projektu Międzynarodowej Współpracy na rzecz Lodowca Thwaites (ITGC), wspieranego finansowo przez amerykańską Narodową Fundację Nauki (NSF) oraz brytyjską Radę ds. Badań Środowiska Naturalnego (NERC). Przewidziano, że same prace wiertnicze potrwają dwa tygodnie.

Wszystkie zgromadzone dane będą transmitowane niemal w czasie rzeczywistym za pomocą systemów satelitarnych Iridium przez okres co najmniej jednego roku. Pozyskane informacje pozwolą na znaczące udoskonalenie modeli klimatycznych, co jest priorytetem w obliczu faktu, że lodowiec Thwaites odpowiada obecnie za około 4% globalnego wzrostu poziomu morza. Co więcej, tempo utraty masy lodowej w tym regionie uległo podwojeniu od lat 90. XX wieku. Dr Won Sang Lee, pełniący funkcję głównego naukowca w KOPRI, określił te działania jako „naukę polarną w warunkach ekstremalnych”. Zdobycie precyzyjnych danych o temperaturze wody i dynamice prądów bezpośrednio przy linii uziemienia pozwoli naukowcom zrozumieć, w jaki sposób procesy oceaniczne sterują topnieniem, co ma fundamentalne znaczenie dla przewidywania przyszłych losów lodowca.