Chinees-Britse onderzoekers brengen 207 verborgen vulkanen onder het Antarctische ijs in kaart

Een internationaal onderzoeksteam, onder de deskundige leiding van Chinese wetenschappers, heeft een monumentale mijlpaal bereikt met de voltooiing van de allereerste allesomvattende catalogus van 207 subglaciale vulkanen die zich onder de immense ijskap van Antarctica bevinden. Dit wetenschappelijke document, officieel geregistreerd onder de code ANT-SGV-25, werd op 1 februari 2026 gepresenteerd door een collectief van vooraanstaande onderzoekers uit zowel de Volksrepubliek China als het Verenigd Koninkrijk. De catalogus wordt gepositioneerd als een fundamentele bron voor wereldwijde wetenschappelijke inspanningen die gericht zijn op het ontrafelen van de complexe geologische en klimatologische geheimen van het zuidpoolgebied.

Binnen dit prestigieuze project fungeerde het Polar Research Institute of China (PRIC) als de belangrijkste Chinese instantie. Dit instituut, dat zijn hoofdkwartier in Shanghai heeft en onder de directe jurisdictie van het Ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen valt, vormt de ruggengraat van de Chinese ambities op de polen. Het PRIC beheert momenteel zes geavanceerde poolstations, waarvan er vijf strategisch verspreid liggen over het Antarctische continent. Voor de logistieke ondersteuning en het wetenschappelijk onderzoek op open zee maakt het instituut gebruik van de indrukwekkende ijsbrekers Xuelong en Xuelong 2. De samenwerking tussen China en Groot-Brittannië op dit gebied is opmerkelijk, aangezien het voortbouwt op historische precedenten van gezamenlijk onderzoek, zelfs in tijden waarin de diplomatieke betrekkingen tussen beide naties onder druk stonden.

De fysieke uitdagingen van dit onderzoek kunnen nauwelijks worden overschat, gezien de enorme omvang van de Antarctische ijskap, die een gemiddelde dikte heeft van ongeveer 2.160 meter. Op specifieke locaties, zoals in de regio van Wilkes Land, zijn zelfs maximale diktes tot 4.757 meter gemeten. De ontdekte subglaciale vulkanen spelen een cruciale rol bij het reguleren van de basale smelting van het ijs en het aansturen van de hydrologische processen diep onder het oppervlak. Deze factoren zijn direct bepalend voor de stabiliteit en de snelheid van de ijsstromen richting de oceaan. Britse wetenschappers hadden eerder al vastgesteld dat geothermische warmtebronnen onder het ijs aanzienlijke effecten hebben; zo werd er een verzakking van het ijsoppervlak waargenomen in een gebied dat qua oppervlakte vergelijkbaar is met twee keer de stad Londen.

De distributie van de 207 geïdentificeerde vulkanische structuren is verre van uniform. De hoogste concentratie bevindt zich in het West-Antarctische Riftsysteem, een geologisch actieve zone die correleert met een significant verhoogde geothermische warmtestroom. De afmetingen van deze ondergrondse formaties zijn ontzagwekkend, met hoogtes die reiken tot 4.181 meter en volumes die kunnen oplopen tot 2.800 kubieke kilometer. Deze data bieden essentiële parameters voor het begrijpen van de regionale geologie. Bovendien herinnert dit onderzoek ons aan de dramatische veranderingen die het continent heeft ondergaan; bewijs suggereert dat West-Antarctica in een ver verleden een gematigd klimaat genoot met temperaturen rond de 10 °C, waarbij het landoppervlak werd gesierd door weelderige, breedgebladerde bossen.

Een diepgaand begrip van de dynamiek onder de ijskap is van vitaal belang voor de moderne wetenschap, vooral na de ontdekking van een grootschalig systeem van circulerend grondwater onder het ijs van West-Antarctica. Dit waternetwerk fungeert als een hydraulisch smeermiddel tussen de ijsmassa en de onderliggende rotsformaties, waardoor het de beweging van de gehele ijskap controleert. De uitstroom van dit zoete smeltwater in de omliggende oceanen heeft de potentie om vitale zeestromingen te verstoren en lokale ecosystemen te ontregelen. Dit onderstreept de noodzaak om vulkanische activiteit en hydrologische patronen nauwgezet te bestuderen, aangezien zij de sleutel vormen tot nauwkeurige klimaatvoorspellingen op de lange termijn.

Sinds de start van haar Antarctische onderzoeksprogramma in 1984 heeft de Volksrepubliek China haar betrokkenheid bij de internationale wetenschappelijke dialoog gestaag uitgebreid. De focus op dit gebied is niet toevallig; Antarctica herbergt naar schatting 89% van de totale zoetwatervoorraad op aarde, wat het tot een regio van onschatbaar strategisch belang maakt. De publicatie van de ANT-SGV-25 catalogus moet dan ook worden gezien als een integraal onderdeel van een bredere Chinese strategie om haar wetenschappelijke voetafdruk in de poolgebieden te vergroten. Door te investeren in dergelijke grootschalige internationale samenwerkingen, versterkt China niet alleen haar eigen positie, maar draagt zij ook bij aan de collectieve kennis over een van de meest ongerepte en cruciale gebieden voor het behoud van het mondiale klimaat.