Trung Quốc đề xuất sứ mệnh quan sát tiểu hành tinh Apophis trong lần bay ngang Trái Đất năm 2029

Các nhà khoa học Trung Quốc đã đề xuất một nhiệm vụ đầy tham vọng mang tên CROWN/Apophis, nhằm mục đích quan sát chặt chẽ tiểu hành tinh Apophis trong lần tiếp cận gần Trái Đất vào năm 2029.

Nhiệm vụ này sẽ triển khai một tàu thăm dò tiên phong để quan sát tiểu hành tinh sau khi nó đi qua gần Trái Đất. Kế hoạch bao gồm việc hai vệ tinh nhỏ được đưa vào quỹ đạo quanh điểm Lagrange L1 của Mặt Trời-Trái Đất, sau đó di chuyển vào quỹ đạo bay ngang để gặp Apophis ngay sau khi nó hoàn thành lần tiếp cận gần hành tinh của chúng ta. Apophis dự kiến sẽ bay ngang qua Trái Đất ở khoảng cách khoảng 31.600 km vào ngày 13 tháng 4 năm 2029. Đây là lần tiếp cận gần nhất được biết đến của một tiểu hành tinh có kích thước như vậy trong lịch sử ghi nhận.

Sự kiện này mang ý nghĩa khoa học to lớn, cho phép các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về thành phần, cấu trúc và phản ứng của tiểu hành tinh dưới tác động của lực hấp dẫn Trái Đất. Các quốc gia khác như Mỹ với sứ mệnh OSIRIS-APEX và Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) với sứ mệnh RAMSES cũng đang lên kế hoạch nghiên cứu Apophis, cho thấy tầm quan trọng toàn cầu của sự kiện này trong lĩnh vực phòng thủ hành tinh.

Nhiệm vụ CROWN/Apophis là một phần trong chương trình phòng thủ hành tinh rộng lớn hơn của Trung Quốc, nhằm mục đích nâng cao khả năng phát hiện và theo dõi các tiểu hành tinh gần Trái Đất (NEA). Chương trình này sẽ bao gồm sáu tàu khảo sát trường rộng, đa dạng, bay trên quỹ đạo quanh Mặt Trời tương tự Trái Đất, giúp tăng cường đáng kể năng lực tìm kiếm và giám sát NEA.

Bản thân nhiệm vụ CROWN/Apophis sẽ sử dụng một tàu vũ trụ lớn hơn, nặng 44 kg, được trang bị hệ thống đẩy hóa học và ion kết hợp. Tàu sẽ mang theo các thiết bị khoa học như camera góc hẹp, hệ thống đo xa/Doppler bằng vi sóng và radar tần số thấp. Một vệ tinh cubesat đi kèm, nặng 8 kg, cũng sẽ là một phần của nhiệm vụ, mang theo các hệ thống tương tự tàu chính. Sự kết hợp của nhiệm vụ này nhằm mục tiêu quan sát chi tiết và thu thập dữ liệu trong quá trình Apophis bay ngang qua Trái Đất.

Trong những diễn biến gần đây, Trung Quốc đã và đang tăng cường nỗ lực trong lĩnh vực phòng thủ hành tinh. Vào tháng 9 năm 2025, ông Ngô Vĩ Nhân, nhà thiết kế chính của chương trình thám hiểm Mặt Trăng Trung Quốc, đã công bố kế hoạch về một nhiệm vụ trình diễn tác động động năng. Nhiệm vụ này nhằm kiểm tra tính khả thi của việc bảo vệ Trái Đất khỏi các tiểu hành tinh có khả năng gây nguy hiểm.

Nhiệm vụ tác động động năng dự kiến sẽ tuân theo mô hình "bay cùng - tác động - bay cùng". Nó sẽ bao gồm cả tàu quan sát và tàu tác động. Tàu quan sát sẽ đến trước để thực hiện khảo sát cận cảnh tiểu hành tinh mục tiêu, thu thập các thông số vật lý chi tiết. Sau đó, tàu tác động sẽ va chạm với tiểu hành tinh ở khoảng cách 10 triệu km so với Trái Đất với tốc độ cao. Cả hai tàu, cùng với các tài sản trên mặt đất và trong không gian, sẽ ghi lại sự kiện này. Điều này cho phép đánh giá chính xác kết quả bằng các công nghệ hình ảnh tiên tiến.

Ngoài ra, vào tháng 2 năm 2025, Trung Quốc đã bắt đầu tuyển dụng cho một lực lượng phòng thủ hành tinh. Lực lượng này sẽ chịu trách nhiệm giám sát các tiểu hành tinh gần Trái Đất và phát triển các hệ thống cảnh báo sớm. Quá trình tuyển dụng nhằm mục đích tập hợp một đội ngũ chuyên trách tập trung vào việc phát hiện và phòng thủ tiểu hành tinh. Những sáng kiến này nhấn mạnh cách tiếp cận chủ động của Trung Quốc đối với phòng thủ hành tinh.

Quốc gia này đặt mục tiêu tăng cường khả năng giám sát và giảm thiểu các mối đe dọa tiềm tàng từ tiểu hành tinh, thể hiện cam kết ngày càng tăng trong việc đảm bảo an toàn cho Trái Đất khỏi các tác động từ vũ trụ.