Vào ngày 7 tháng 4 tại Plano, Texas, một sự cố đáng lo ngại đã xảy ra khi Joshua Brown điều khiển chiếc xe Tesla của mình tiến gần đến đoạn đường sắt giao cắt trên phố 18th Street AOL. Khi đó, hệ thống hỗ trợ lái Full Self-Driving (FSD) đang được kích hoạt trong bối cảnh các tín hiệu an toàn đã được thiết lập đầy đủ. Rào chắn đã hạ xuống, đèn cảnh báo nhấp nháy liên tục và một đoàn tàu DART đang lù lù tiến lại gần từ phía xa.
Dựa trên quan sát cá nhân, Brown ước tính rằng ông sẽ phải chờ ít nhất một phút trước khi đoàn tàu đi qua, vì vậy ông đã thả lỏng tư thế ngồi trên ghế lái. Tuy nhiên, sự an tâm đó nhanh chóng biến thành nỗi kinh hoàng khi chiếc Tesla bất ngờ tự ý di chuyển và tăng tốc hướng về phía đường ray mà không có bất kỳ sự can thiệp nào từ phía người lái.
Trong một cuộc phỏng vấn sau đó, Brown nhớ lại: "Không có bất kỳ lời cảnh báo nào, chiếc Tesla của tôi đột ngột tăng tốc một cách khó hiểu. Tôi hoàn toàn bị sốc. Phải mất một giây — dài hơn mức tôi muốn thừa nhận — trước khi tôi kịp nhận thức và phản ứng lại tình huống nguy cấp này." Sự chậm trễ trong tích tắc đó suýt chút nữa đã dẫn đến một thảm kịch kinh hoàng.
Vốn là một người có nền tảng kinh nghiệm trong lĩnh vực lái xe đua, Joshua Brown đã đưa ra một quyết định phản xạ đầy mạo hiểm. Thay vì đạp phanh gấp, ông đã áp dụng triết lý trong đua xe: "khi nghi ngờ, hãy nhấn ga". Ông quyết định nhấn mạnh bàn đạp tăng tốc để cố gắng đưa chiếc xe vượt qua đường ray trước khi đoàn tàu kịp lao tới nhằm tránh một vụ va chạm trực diện.
Chiếc xe đã đâm xuyên qua rào chắn đang hạ, cú va chạm mạnh xảy ra ngay tại vị trí trung tâm cửa sổ phía người lái. Lực tác động lớn đến mức làm văng các vật dụng cá nhân từ bảng điều khiển và bệ tì tay trung tâm xuống sàn xe. Đây là một khoảnh khắc hỗn loạn và đầy áp lực đối với bất kỳ tài xế nào, đặc biệt là khi tính mạng đang bị đe dọa chỉ trong gang tấc.
Brown kể lại khoảnh khắc cận kề cái chết: "Trong giây phút đó, tôi liếc nhìn sang bên phải và thấy đoàn tàu đang lao thẳng về phía mình — ánh đèn pha chói mắt và tiếng còi tàu vang lên đinh tai nhức óc. Nó ở khoảng cách gần đến mức không tưởng. Bằng một phép màu nào đó, chiếc xe đã kịp sang phía bên kia đường ray an toàn. Chỉ đến lúc đó tôi mới đạp phanh."
Ngay sau khi dừng lại, màn hình cảm ứng của Tesla hiển thị một câu hỏi chất vấn: "Autopilot đã bị ngắt kết nối. Có chuyện gì đã xảy ra?". Đối với Brown, dù thoát nạn mà không bị thương tích gì nghiêm trọng ngoài một phen hoảng sợ, đây là một trải nghiệm gây chấn động tâm lý sâu sắc và làm thay đổi hoàn toàn niềm tin của ông vào hệ thống.
Joshua Brown không phải là người mới làm quen với công nghệ này; thực tế, ông đã tích lũy hơn 40.000 dặm lái xe cùng với sự hỗ trợ của FSD. Ông khẳng định rằng sự cố tại Texas chính là lần đầu tiên hệ thống này thực sự khiến ông thất vọng và đẩy ông vào tình huống đe dọa trực tiếp đến tính mạng sau một thời gian dài sử dụng ổn định.
Vụ việc đã làm dấy lên những cuộc thảo luận gay gắt về phương pháp tiếp cận "chỉ dùng thị giác" (vision-only) mà Tesla đang theo đuổi. Thay vì sử dụng các cảm biến radar hay lidar, FSD dựa hoàn toàn vào mạng thần kinh end-to-end với dữ liệu đầu vào từ tám camera quanh xe. Mặc dù hệ thống này thể hiện sự tự tin trên các tuyến đường cao tốc, nhưng các điểm giao cắt đường sắt vẫn là một bài toán hóc búa.
Sự nguy hiểm tiềm ẩn nằm ở chỗ hệ thống lái tự động không duy trì được sự phản ứng đồng nhất tại mọi điểm giao cắt. Có những lúc nó nhận diện và xử lý rất chính xác, nhưng trong những trường hợp khác, nó lại phớt lờ hoàn toàn các rào chắn vật lý và tín hiệu đèn đỏ. Tệ hơn, nhiều đoạn đường sắt không có cổng chắn tự động, khiến rủi ro từ thuật toán càng trở nên khó lường hơn.
Thực tế cho thấy sự cố ở Plano không phải là đơn lẻ mà nằm trong một chuỗi các vụ việc đáng báo động. Vào tháng 3 năm 2026, một chiếc Model 3 đang chạy chế độ FSD đã bị camera hành trình ghi lại cảnh vượt rào chắn đường sắt với tốc độ 37 km/h tại West Covina, California. Chủ nhân chiếc xe đã chia sẻ video với lời cảnh báo đầy ám ảnh: "Tesla FSD suýt nữa đã lấy mạng tôi hôm nay."
Kênh tin tức NBC News đã thu thập và tài liệu hóa hơn 40 báo cáo về các lỗi tương tự được chia sẻ rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội trong thời gian qua. Đặc biệt nghiêm trọng, vào năm 2025, một chiếc Tesla hoạt động ở chế độ FSD đã thực sự bị tàu hỏa đâm trúng tại Pennsylvania, cho thấy những lỗ hổng an toàn cốt lõi trong việc nhận diện các phương tiện đường sắt.
Joe Tegtmeyer, một chuyên gia nghiên cứu và là người đam mê Tesla, cũng đã mô tả một tình huống nghẹt thở khác trong buổi lái thử Robotaxi tại Austin. Ông quan sát thấy đèn tín hiệu tàu hỏa đã bật sáng và rào chắn đang bắt đầu hạ xuống, nhưng hệ thống lái tự động dường như hoàn toàn "mù" trước những tín hiệu đó. Một nhân viên Tesla ngồi ở ghế phụ đã phải nhanh chóng can thiệp thủ công để dừng xe lại.
Hệ lụy từ những vụ việc này đã khiến các Thượng nghị sĩ Mỹ là Ed Markey và Richard Blumenthal phải chính thức lên tiếng. Họ đã gửi thư yêu cầu Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia (NHTSA) mở cuộc điều tra toàn diện về cách thức FSD xử lý tại các điểm giao cắt đường sắt nhằm ngăn chặn những thảm kịch tiềm tàng trong tương lai.
Hiện tại, NHTSA đang duy trì một cuộc điều tra mở rộng liên quan đến ít nhất 58 sự cố, 14 vụ tai nạn và 23 trường hợp bị thương tích có liên quan trực tiếp đến hệ thống này. Danh sách các sai phạm được ghi nhận đã tăng lên con số khoảng 80 trường hợp, bao gồm các hành vi cực kỳ nguy hiểm như lấn sang làn đường ngược chiều hoặc vượt đèn đỏ tại các ngã tư đông đúc.
Các nhà lập pháp đặc biệt nhấn mạnh rằng, trong khi các lỗi như bỏ qua biển báo giao thông hay chuyển làn sai quy định đã là rất nguy hiểm, thì một sai sót tại đường sắt mang tính chất thảm khốc hơn nhiều. Một vụ va chạm tại đây có thể dẫn đến thương vong lớn không chỉ cho người trong ô tô mà còn cho hàng trăm hành khách trên tàu hỏa và các nhân viên đường sắt.
Đáp lại áp lực từ dư luận và các cơ quan quản lý, Tesla đã bắt đầu triển khai phiên bản FSD v14.3 chỉ một ngày sau sự cố của Joshua Brown. Bản cập nhật này được xây dựng trên một trình biên dịch mới và hứa hẹn sẽ cải thiện tốc độ phản ứng thêm 20%. Công ty cũng tuyên bố đã nâng cấp khả năng xử lý các vật thể nhô ra hoặc treo lơ lửng trên quỹ đạo di chuyển của xe.
Mặc dù thuật ngữ "vật thể treo lơ lửng" được nhiều chuyên gia hiểu là ám chỉ các rào chắn đường sắt, Tesla vẫn tránh đưa ra bất kỳ sự thừa nhận trực tiếp nào về lỗi hệ thống tại các điểm giao cắt. Về bản chất, FSD hiện nay vẫn chỉ đạt mức độ 2 (SAE Level 2), nghĩa là nó không phải là xe tự lái hoàn toàn mà vẫn yêu cầu sự giám sát liên tục từ con người.
Chính tỷ phú Elon Musk trước đây từng thừa nhận rằng cần phải mất vài năm nữa để FSD có thể đạt đến ngưỡng an toàn hơn con người một cách đáng kể. Trong khi hệ thống hoạt động rất tốt ở các kịch bản chuẩn trên cao tốc, những tình huống đặc thù như ánh sáng không chuẩn hoặc rào chắn có hình dạng lạ vẫn là những "điểm mù" chết người của công nghệ này.
Theo số liệu từ Cơ quan Đường sắt Liên bang Mỹ, đã có 267 người thiệt mạng tại các điểm giao cắt trong năm 2024. Dù FSD là một bước tiến vượt bậc, nhưng vụ việc của Joshua Brown là lời nhắc nhở rằng nó vẫn là một phần mềm đang trong quá trình hoàn thiện. Chừng nào hệ thống chưa chứng minh được độ tin cậy tuyệt đối, người lái xe vẫn bắt buộc phải là chốt chặn an toàn cuối cùng.
