Tò mò và Tự chủ: Những Phẩm chất Cốt lõi Giúp Chó Nhận Biết Hàng Trăm Từ Vựng

Một nhóm chó nhỏ, được giới nghiên cứu phân loại là những “người học theo nhãn” (label-learners), đang cho thấy khả năng đáng kinh ngạc: chúng có thể nhận diện hàng trăm vật thể chỉ dựa vào tên gọi của chúng. Một tập thể các nhà khoa học quốc tế đã tiến hành nghiên cứu chuyên sâu để tìm ra những yếu tố nào tạo nên sự khác biệt giữa nhóm chó đặc biệt này và phần còn lại của quần thể chó nhà. Những phát hiện quan trọng nhất của nghiên cứu này chỉ ra rằng, nền tảng của những kỹ năng vượt trội này nằm ở các đặc điểm tính cách bẩm sinh: sự tò mò sẵn có, khả năng tập trung cao độ, và mức độ tự chủ cao, hay còn gọi là khả năng ức chế hành vi.

Tính đến nay, các nhà nghiên cứu chỉ xác định được mười một cá thể chó thuộc nhóm này, chúng đang sinh sống tại Vương quốc Anh, Hoa Kỳ, Hà Lan, Thụy Sĩ và Đức. Điều này càng nhấn mạnh tính chất phi thường của nhóm chó này. Chủ nhân của những chú chó này đã ghi lại quá trình thực hiện các bài kiểm tra tiêu chuẩn hóa thông qua video, đóng góp vào dự án khoa học công dân. Những “người học theo nhãn” này thể hiện sự quan tâm rõ rệt hơn đối với các vật thể mới lạ. Hơn nữa, chúng sở hữu khả năng tập trung chú ý vào một đối tượng duy nhất một cách phi thường, bất chấp sự xuất hiện của các yếu tố gây xao nhãng xung quanh. Một yếu tố cực kỳ quan trọng được xác định là sự hiện diện của khả năng tự kiểm soát mạnh mẽ, cho phép chúng kìm nén những thôi thúc bộc phát trong quá trình học tập.

Các nghiên cứu trước đó, ví dụ như chiến dịch được các nhà khoa học Hungary phát động trên mạng xã hội vào năm 2020, đã giúp phát hiện ra 41 chú chó tài năng từ 9 quốc gia khác nhau. Trong số đó, giống chó Border Collie chiếm đa số áp đảo, chiếm 56% (tương đương 23 cá thể). Độ tuổi trung bình của những chú chó tham gia vào nghiên cứu mới này là 3,8 tuổi. Các thử nghiệm dựa trên danh sách kiểm soát gồm 172 từ và cụm từ đã chứng minh rằng, những chú chó có khả năng học hỏi tốt nhất có thể phản hồi với hơn 200 từ và cụm từ, một con số tương đương với vốn từ vựng của một đứa trẻ hai tuổi.

Nhìn chung, một chú chó nhà thông thường có thể hiểu được khoảng 89 từ và cụm từ, chủ yếu là các mệnh lệnh, mặc dù vốn từ vựng của chúng cũng bao gồm các từ như “thưởng” hay “nhà”. Các giống chó chăn gia súc và chó bầu bạn, chẳng hạn như Border Collie, German Shepherd và Bichon Frise, cho thấy khả năng nhận biết tín hiệu bằng lời nói và phi ngôn ngữ của con người tốt hơn. Những kết quả thu được này có thể đặt nền móng cho việc sớm nhận diện những khả năng học tập đặc biệt ở những chú chó còn non, mở ra cơ hội cho chúng đảm nhận các vai trò quan trọng trong tương lai, như chó dẫn đường hoặc trợ lý trị liệu.

Việc phân tích sâu hơn về các đặc điểm tính cách này không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về nhận thức của loài chó mà còn có thể cung cấp những hiểu biết sâu sắc về sự phát triển ngôn ngữ ở động vật nói chung. Sự kết hợp giữa trí thông minh bẩm sinh và khả năng kiềm chế bản năng là chìa khóa mở cánh cửa giao tiếp phức tạp hơn giữa con người và người bạn bốn chân của mình. Đây là một lĩnh vực nghiên cứu đầy hứa hẹn, hứa hẹn mang lại nhiều khám phá thú vị trong tương lai gần.