Ciekawość i samokontrola: kluczowe cechy psów rozumiejących setki słów

Niewielka grupa psów, określana przez badaczy jako „uczący się etykiet” (label-learners), wykazuje niezwykłą zdolność do rozpoznawania setek nazw własnych przedmiotów. Międzynarodowy zespół naukowców przeprowadził dogłębne analizy, aby ustalić, co odróżnia te wyjątkowe czworonogi od reszty populacji psów. Kluczowe ustalenia wskazują, że u podstaw tych zaawansowanych umiejętności leżą specyficzne cechy osobowości: wrodzona ciekawość, zdolność do głębokiego skupienia uwagi oraz wysoki poziom samokontroli, czyli hamowania impulsów.

Zidentyfikowano zaledwie jedenaście takich psów, zamieszkujących terytoria Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Holandii, Szwajcarii i Niemiec, co tylko potwierdza rzadkość tego zjawiska. Właściciele tych niezwykłych zwierząt dokumentowali na nagraniach wideo przeprowadzanie standaryzowanych testów w ramach projektu obywatelskiej nauki. Psy te, określane jako „uczący się etykiet”, wykazywały znacznie większe zainteresowanie nowymi obiektami. Co więcej, posiadały wyjątkową zdolność do koncentrowania uwagi na jednym elemencie, skutecznie ignorując wszelkie rozpraszacze otoczenia. Niezwykle istotnym czynnikiem okazała się silna samokontrola, umożliwiająca tłumienie nagłych, niepożądanych reakcji podczas procesu nauki.

Wcześniejsze badania, takie jak kampania zainicjowana przez węgierskich naukowców za pośrednictwem mediów społecznościowych w 2020 roku, pomogły zidentyfikować 41 utalentowanych psów pochodzących z dziewięciu różnych krajów. Wśród nich dominowały border collie, stanowiące 56% (czyli 23 osobniki) tej grupy. Średnia wieku psów, które wzięły udział w tym nowszym badaniu, wynosiła 3,8 roku. Testy, bazujące na liście kontrolnym zawierającym 172 słowa i frazy, wykazały, że najlepiej uczące się psy potrafią reagować na ponad 200 słów i zwrotów. Ta zdolność jest porównywalna z zasobem słownictwa przeciętnego dwulatka.

Przeciętny pies domowy rozumie zazwyczaj około 89 słów i komend, choć w ich repertuarze pojawiają się również słowa związane z przyjemnościami, takie jak „smakołyk” czy „dom”. Rasy pasterskie oraz psy towarzyszące, w tym border collie, owczarki niemieckie i bichon frise, wykazują najlepsze predyspozycje do przyswajania zarówno sygnałów werbalnych, jak i niewerbalnych przekazywanych przez ludzi. Osiągnięte wyniki mogą stanowić solidną podstawę do wczesnego wykrywania u młodych psów szczególnych predyspozycji do nauki. W przyszłości może to otworzyć im drogę do pełnienia odpowiedzialnych ról, na przykład jako psy przewodnicy dla osób niewidomych lub jako asystenci terapeutyczni.

Warto podkreślić, że choć samokontrola i ciekawość są kluczowe, to właśnie ta unikalna kombinacja cech osobowości wydaje się być swoistym „złotym biletem” dla psów, które potrafią opanować tak imponujący zasób słownictwa. To nie tylko kwestia inteligencji, ale przede wszystkim motywacji wewnętrznej i zdolności do świadomego hamowania zachowań. Badania te rzucają nowe światło na potencjał kognitywny psów i sugerują, że trening oparty na motywacji wewnętrznej może przynieść spektakularne rezultaty w rozwijaniu ich zdolności językowych.