Venezuela'da Siyasi Dönüşüm ve Af Yasası: 65 Mahkum Serbest Bırakıldı, Tartışmalar Büyüyor

Venezuela, yakın zamanda kabul edilen af yasasını uygulamaya koyarak ülkede yeni bir dönemin kapılarını araladı. Bu yasal düzenlemenin ilk günlerinde en az 65 mahkumun serbest bırakılması, hem ülke içinde hem de uluslararası arenada geniş yankı uyandırdı. Bu kritik adım, Venezuela'nın yaşadığı derin siyasi değişimler ve Amerika Birleşik Devletleri'nden gelen yoğun diplomatik baskıların bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Siyasi mahkumların haklarını savunan sivil toplum kuruluşu "Foro Penal", 22 Şubat 2026 Pazar günü itibarıyla yasanın uygulanmasına dair ilk resmi verileri kamuoyuyla paylaştı.

Ülkedeki yönetim değişikliği süreci, 3 Ocak 2026'da eski Devlet Başkanı Nicolás Maduro'nun "Absolute Determination Operasyonu" (Kesin Kararlılık Operasyonu) kapsamında Caracas'ta gözaltına alınmasıyla hız kazandı. Bu olayın ardından 5 Ocak 2026'da göreve başlayan Geçici Devlet Başkanı Delsi Rodríguez, 2019 yılından bu yana Washington ile kopuk olan diplomatik ilişkileri onarmak için stratejik bir hamle başlattı. Af yasası kapsamındaki ilk tahliyelerin dökümü ise şu şekildedir:

• 20 Şubat Cuma günü 7 kişi özgürlüğüne kavuştu.
• 21 Şubat Cumartesi günü 15 kişi serbest bırakıldı.
• 22 Şubat Pazar günü ise 43 mahkum tahliye edildi.

Geçici Devlet Başkanı Delsi Rodríguez, yasa çerçevesinde özgürlük talebinde bulunan toplam kişi sayısının 1.557'ye ulaştığını açıkladı. Öte yandan Foro Penal, 8 Ocak 2026 tarihinden bu yana toplam 464 mahkumun serbest bırakıldığını resmi olarak teyit etti. Bu rakamlar, sürecin başladığını gösterse de yasanın kapsamına dair soru işaretleri varlığını koruyor.

Af yasası, başlangıçtaki olumlu tabloya rağmen ciddi eleştirilerin hedefi haline geldi. İnsan hakları savunucuları ve muhalif çevreler, özellikle terör suçlamasıyla tutuklu bulunan çok sayıda polis ve askeri personelin yasa kapsamı dışında tutulmasından endişe duyuyor. Ayrıca, affın 1999 ile 2026 yılları arasındaki Hugo Chávez ve Nicolás Maduro dönemlerini tam olarak kapsayıp kapsamadığı konusundaki belirsizlikler, toplumsal huzursuzluğu artırıyor. Bu kısıtlamaları protesto etmek amacıyla 200'den fazla siyasi mahkumun açlık grevi başlattığı bildirildi.

Eleştirilere yanıt niteliğinde bir açıklama yapan Parlamento Başkanı ve Geçici Devlet Başkanı'nın kardeşi Jorge Rodríguez, af yasasından yararlanamayanlar için özel "af önlemleri" veya başkanlık kararnameleri üzerinde çalışıldığını duyurdu. Venezuela'daki bu siyasi dönüşüm süreci, uluslararası dengeleri de sarsıyor. Özellikle ABD'nin baskıları sonucunda, Venezuela yönetim kademelerini koruyan Küba güvenlik güçlerinin ülkeden çekilmeye başladığına dair raporlar, bölgedeki dış etkilerin azaldığına işaret ediyor.

Son olarak, bazı muhalif danışmanlar af yasasını, tutukluların mevcut otoriteye "teslim olmasını" hedefleyen ve hükümete zaman kazandıran bir "tuzak" olarak nitelendiriyor. Yasanın ilk uygulama aşaması, bir yandan toplumsal gerilimi yumuşatma potansiyeli taşırken, diğer yandan adaletin tam olarak sağlanıp sağlanmadığı konusundaki derin kutuplaşmaları gözler önüne seriyor. Venezuela halkı ve uluslararası toplum, bu yasal sürecin gerçek bir demokratikleşme mi yoksa geçici bir siyasi manevra mı olduğunu zamanla görecek.