2026 Uzay Takvimi: Artemis 2, Starship ve Ay İniş Araçlarının Kritik Görevleri

2026 yılı, hem devlet kurumlarının hem de özel sektörün yoğun bir görev programıyla uzay keşfinde tarihi bir dönüm noktası olma potansiyeli taşıyor. Bu yıl, Ay'a yönelik seferlerden yeni nesil fırlatma sistemlerinin ilk denemelerine kadar pek çok önemli gelişme takvime işlenmiş durumda. Uzay biliminin bu yeni çağı, on yıllardır süregelen birikimi somut başarılarla taçlandırmayı hedefliyor.

NASA'nın Artemis 2 mürettebatlı görevi, en erken 5 Şubat 2026'da fırlatılmak üzere planlanmış olup, bu pencere Nisan 2026'ya kadar uzayabilmektedir. Dört kişilik mürettebat, yaklaşık 10 günlük bir seyahatle Ay'ın etrafında bir yörünge uçuşu gerçekleştirecek; bu, insanlığın 1972'deki Apollo 17'den bu yana Dünya'nın alçak yörüngesinin ötesine yapacağı ilk insanlı yolculuk olacak. Görev, Orion uzay aracının derin uzay yaşam destek sistemlerini test etme amacı güderken, mürettebatta NASA'dan Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch ile Kanada Uzay Ajansı'ndan Jeremy Hansen yer alacak. Bu uçuş, nihai hedef olan Ay yüzeyine insanlı inişin (Artemis 3) önündeki kritik sistem doğrulama adımı olarak görülmektedir.

SpaceX, Starship megaroketinin geliştirilmesinde agresif bir tempo sürdürerek 2026 hedefleri arasında, aracın Dünya yörüngesine ilk başarılı uçuşunu gerçekleştirmesini amaçlıyor. Şirket CEO'su Elon Musk, 2026 yılı içinde Starship'in tamamen yeniden kullanılabilir hale gelmiş v3 sürümüyle 100 tonluk yükleri yörüngeye taşıyabileceğini belirtti. Bu yörünge başarısının kritik bir bileşeni, gelecekteki Mars misyonları için hayati önem taşıyan yörüngede kriyojenik yakıt transferi yeteneğinin kanıtlanmasıdır. Musk'ın Mars'a insanlı bir deneme yapma yönünde önerileri olsa da, yörünge operasyonlarının yakın vadede daha gerçekçi bir odak noktası olduğu anlaşılmaktadır.

Blue Origin, New Glenn roketi üzerinde erken 2026'da, yani en geç ilk çeyrekte, insansız Blue Moon Mark 1 (MK1) Ay iniş aracının bir gösteri uçuşunu planlamaktadır. MK1, Ay'ın güney kutbundaki Shackleton Krateri yakınlarına hassas iniş teknolojilerini test etmek üzere hedeflenmiştir. Bu gösteri görevi, NASA'nın Ticari Ay Yükü Hizmetleri (CLPS) programı kapsamında kısmen finanse edilmektedir ve NASA'nın Stereo Kameraları Ay Yüzeyi Çalışmaları (SCALPSS) enstrümanını taşıyacaktır. SCALPSS, iniş aracının yüksek itkili BE-7 motorunun egzoz plumasının Ay yüzeyi ile etkileşimini yüksek çözünürlüklü görüntülerle kaydetmek üzere tasarlanmıştır; bu, gelecekteki Artemis insanlı iniş sistemleri için kritik veriler sağlayacaktır.

Boeing'in Starliner-1 görevi, resmi olarak insansız bir kargo uçuşı olarak en erken Nisan 2026 için hedeflenmektedir. Bu görev, 2024'teki mürettebatlı test uçuşunda yaşanan aksaklıkların ardından uzay aracındaki güncellemeleri doğrulamak için hayati önem taşımaktadır. Bu doğrulama, SpaceX'in Crew Dragon'una paralel olarak ikinci bir operasyonel ABD mürettebat aracının hizmete alınabilmesi için elzemdir. Özel sektörün Ay'ın ötesindeki hedefleri de dikkat çekicidir; Vast şirketi, dünyanın ilk özel olarak geliştirilmiş bağımsız uzay istasyonu olan Haven-1'i, en erken Mayıs 2026'da bir SpaceX Falcon 9 aracılığıyla fırlatmayı planlamaktadır. Bu tek modüllü istasyon, Uluslararası Uzay İstasyonu'nun (ISS) yaşlanmasıyla birlikte kısa süreli mürettebatlı görevlere ev sahipliği yapma potansiyeli taşımaktadır.

Uluslararası arenada, Çin'in Tianwen-2 uzay aracı Temmuz 2026'da yakın Dünya asteroiti Kamoʻoalewa'ya ulaşarak bu cismi inceleyecektir. Bu görev, Çin'in ilk asteroit örnek toplama ve Dünya'ya geri getirme çabası olacak ve örneklerin 2027'nin sonlarında geri dönmesi beklenmektedir. Ayrıca, Çin'in Chang'e 7 görevi Ağustos 2026'da Ay'ın güney kutbunu hedef alarak su buzu arayacak ve bu keşif, uzun süreli görevler için kaynak kullanım potansiyelini artıracaktır. Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Hera görevi, Kasım 2026'da Didymos asteroit sistemine varacak; bu görev, NASA'nın 2022'deki DART çarpışmasının Dimorphos üzerindeki etkilerini inceleyerek krater haritasını çıkaracak ve asteroitin kütlesini ölçecektir. Benzer şekilde, ESA ve JAXA'nın sekiz yıllık bir yolculuğun ardından Kasım 2026'da Merkür yörüngesine girmesi planlanan BepiColombo görevi, gezegenin bileşimini ve manyetik ortamını iki ayrı yörünge aracıyla kapsamlı bir şekilde inceleyecektir.

Roket alanında, Rocket Lab, orta 2026'da kısmen yeniden kullanılabilir Neutron roketinin ilk uçuşunu gerçekleştirmeyi hedefliyor; bu 131 fitlik araç, yüksek hızlı ve düşük maliyetli fırlatmalarla ağır kaldırma pazarında rekabet etmeyi amaçlamaktadır. Son olarak, Sierra Space'in Dream Chaser uzay uçağı, otonom operasyonları ve Kennedy Uzay Merkezi'ne pist iniş kabiliyetini test etmek üzere 2026'nın dördüncü çeyreğinde ilk insansız gösteri uçuşunu gerçekleştirecektir. NASA'nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu'nun ise en erken 2026 Sonbaharında, Güneş-Dünya L2 yörüngesine bir SpaceX Falcon Heavy ile fırlatılması planlanmaktadır; bu kızılötesi gözlemevi, karanlık enerjiyi ve galaksi oluşumlarını inceleyecektir.