Gökbilimciler Turuncu Cüce HD 176986 Sisteminde Üçüncü Bir Süper-Dünya Keşfetti

Uluslararası bir gökbilimci topluluğu, 2026 yılının Şubat ayında yaptıkları resmi duyuruyla, HD 176986 adlı turuncu cüce yıldızın yörüngesinde üçüncü bir ötegezegenin varlığını teyit etti. HD 176986 d olarak adlandırılan bu yeni gök cismi, sistemde daha önce keşfedilen iki "süper-Dünya" sınıfı gezegene katılarak sistemi daha karmaşık bir yapıya kavuşturdu. Bu keşfe dair kapsamlı bulgular, 28 Ocak 2026 tarihinde İspanya'nın Kanarya Adaları'nda yer alan Teide Gözlemevi'ndeki uzman bir ekip tarafından bilim dünyasına sunuldu.

Araştırma heyeti, "Ekvatoral Yıldızlardaki Kayalık Gezegenler" (RoPES) projesi çerçevesinde HARPS ve HARPS-N gibi son derece hassas spektrografları kullandı. Kanarya Adaları'ndaki Roque de los Muchachos Gözlemevi'nde bulunan 3,58 metrelik Nazionale Galileo Teleskobu'na monte edilen HARPS-N cihazı, Şili'deki ESO La Silla Gözlemevi'nde 3,6 metrelik teleskopla çalışan orijinal HARPS enstrümanının kuzey yarımküredeki eşdeğeri olarak görev yapıyor. Kanarya Astrofizik Enstitüsü'nün yönetimindeki Teide Gözlemevi, bu tür hassas astrofiziksel verilerin toplanmasında dünyanın en önemli merkezlerinden biri olma özelliğini sürdürüyor.

Güneş sistemimize yaklaşık 91 ışık yılı mesafede bulunan HD 176986 yıldızı, K2.5V spektral tipinde bir turuncu cüce olarak sınıflandırılıyor. Güneş'ten daha küçük ve daha az kütleli olan bu yıldız, Güneş kütlesinin yaklaşık %79'una sahip olup yaklaşık 4,3 milyar yaşındadır. Yüzeyindeki etkin sıcaklığın 4931 Kelvin olduğu belirlenen bu yıldızın çevresinde üçüncü bir kayalık gök cisminin bulunması, düşük kütleli yıldızların etrafında çok sayıda kayalık dünyadan oluşan kompakt sistemlerin yaygınlığına dair teorileri destekliyor. K-tipi yıldızlar, G-tipi yıldızlara oranla daha az iyonlaştırıcı radyasyon yaymaları ve ana kolda çok daha uzun süre kalabilmeleri nedeniyle yaşam arayışları için ideal adaylar olarak görülüyor.

Yeni tanımlanan HD 176986 d gezegeni, Dünya'nın kütlesinin en az 6,76 katı büyüklüğünde bir kütleye sahip olduğu için süper-Dünya kategorisinde yer alıyor. Ev sahibi yıldızına 0,28 astronomik birim (AB) uzaklıkta bulunan gezegen, bir tam turunu 61,38 Dünya gününde tamamlamaktadır. Gezegenin tahmini denge sıcaklığı yaklaşık 90 °C (363 Kelvin) olarak hesaplanmıştır. HD 176986 d, mevcut sıcaklığıyla doğrudan yaşanabilir bir bölgede bulunmasa da, tüm sistem Güneş sistemi dışındaki gezegen oluşum mekanizmalarını incelemek için paha biçilemez bir bilimsel laboratuvar sunmaktadır.

Analizler sırasında, sistemdeki daha önce bilinen iki gezegenin fiziksel özellikleri de daha hassas verilerle güncellendi. HD 176986 b gezegeninin 6,49 günlük bir yörünge süresine, 5,36 Dünya kütlesine ve 694 °C (767 K) denge sıcaklığına sahip olduğu saptandı. Sistemin daha büyük bir üyesi olan HD 176986 c ise 16,81 günlük bir periyotla dönmekte olup, en az 9,75 Dünya kütlesine ve 285 °C (558 K) sıcaklığa sahiptir. 18 yılı aşkın bir süreye yayılan ve 330 gece süren titiz gözlemler, bu uzun yörünge periyotlu gezegenlerin keşfini mümkün kılmıştır. Bu veriler, düşük kütleli yıldızların etrafındaki gezegen sistemlerinin evrimini anlamak için kritik bir karşılaştırma zemini oluşturmaktadır.