Astronomowie potwierdzają istnienie trzeciej superziemi wokół pomarańczowego karła HD 176986

W lutym 2026 roku międzynarodowy zespół badawczy oficjalnie ogłosił odkrycie trzeciej egzoplanety krążącej w układzie pomarańczowego karła HD 176986, która otrzymała oznaczenie HD 176986 d. System ten był już wcześniej przedmiotem zainteresowania naukowców ze względu na obecność dwóch innych planet sklasyfikowanych jako superziemie. Szczegółowe wyniki najnowszych analiz zostały opublikowane 28 stycznia 2026 roku przez zespół astronomów z Obserwatorium Teide, zlokalizowanego na hiszpańskich Wyspach Kanaryjskich.

Do sukcesu przyczyniło się wykorzystanie niezwykle precyzyjnych spektrografów HARPS oraz HARPS-N w ramach specjalistycznego programu Rocky Planets in Equatorial Stars (RoPES). Instrument HARPS-N jest zainstalowany na 3,58-metrowym Teleskopie Nazionale Galileo w Obserwatorium Roque de los Muchachos i stanowi północny odpowiednik urządzenia HARPS, które operuje na 3,6-metrowym teleskopie ESO w chilijskim Obserwatorium La Silla. Obserwatorium Teide, zarządzane przez Instytut Astrofizyki Wysp Kanaryjskich, pozostaje jedną z czołowych światowych placówek umożliwiających tak zaawansowane obserwacje ciał niebieskich.

Układ HD 176986 znajduje się w odległości około 91 lat świetlnych od Ziemi. Gwiazda centralna należy do typu widmowego K2.5V, co definiuje ją jako pomarańczowego karła – obiekt mniejszy i mniej masywny od Słońca, o masie stanowiącej około 79% masy słonecznej i wieku szacowanym na 4,3 miliarda lat. Jej temperatura efektywna wynosi 4931 Kelwinów. Wykrycie trzeciego ciała skalistego w tej konfiguracji stanowi istotne potwierdzenie hipotezy o powszechności występowania zwartych systemów planetarnych bogatych w skaliste światy wokół gwiazd o masie mniejszej niż słoneczna. Gwiazdy typu K są szczególnie obiecujące w poszukiwaniach życia pozaziemskiego, ponieważ emitują mniej szkodliwego promieniowania jonizującego niż gwiazdy typu G i znacznie dłużej stabilnie funkcjonują na ciągu głównym.

Nowo odkryta planeta HD 176986 d jest klasyfikowana jako superziemia, a jej minimalna masa została obliczona na 6,76-krotność masy Ziemi. Obiekt ten wykonuje pełny obieg wokół swojej gwiazdy macierzystej w ciągu 61,38 dni ziemskich, poruszając się po orbicie w odległości 0,28 jednostki astronomicznej (j.a.). Naukowcy oszacowali jej temperaturę równowagi na około 90 °C (363 Kelwiny). Choć HD 176986 d jest zbyt gorąca, by mogła stać się bezpośrednią kandydatką do zamieszkania, cały system stanowi niezwykle cenne laboratorium astrofizyczne, pozwalające lepiej zrozumieć procesy formowania się planet poza naszym Układem Słonecznym.

W trakcie prowadzonych badań doprecyzowano również parametry dwóch wcześniej odkrytych planet w tym systemie. Planeta HD 176986 b charakteryzuje się okresem orbitalnym wynoszącym 6,49 dnia, masą minimalną 5,36 masy Ziemi oraz temperaturą równowagi rzędu 694 °C (767 K). Z kolei masywniejsza HD 176986 c okrąża gwiazdę w ciągu 16,81 dnia, jej masa minimalna wynosi co najmniej 9,75 masy Ziemi, a temperatura równowagi to 285 °C (558 K). Długofalowe gromadzenie danych, obejmujące 330 nocy obserwacyjnych na przestrzeni ponad 18 lat, umożliwiło identyfikację planet o dłuższych okresach orbitalnych. Uściślenie charakterystyki wszystkich trzech ciał dostarcza kluczowych danych porównawczych dla nauki o ewolucji układów planetarnych przy gwiazdach o mniejszej masie niż Słońce.